Documentaires - De jaren veertig
 
 
  < Tweede Wereldoorlog
 
 


 

 

De jaren veertig 1940-1950 - Online documentaires


'De Wraak van Duitsland' is de eerste aflevering van de tv-serie De oorlog en geeft een mooi overzicht van de aanleiding tot de Tweede Wereldoorlog en de gebeurtenissen in mei 1940, na de inval van de Duitsers in Nederland. Hier online kijken >

De volledige tv-serie: De Oorlog kunt u hier online kijken >

Andere Tijden: De bezetting van Lou de Jong. Voor het eerst kreeg de bevolking een samenhangend betoog over wat zich tussen 1940 en 1945 in ons land had afgespeeld. Hier online kijken >

Andere Tijden: De vlucht van de Philips directie. Negen mei 1940: de top van Philips krijgt een tip over de naderende Duitse inval en vlucht halsoverkop het land uit met een flink deel van het bedrijfskapitaal op zak. Hier online kijken >

Andere Tijden: Gerbrandy in Londen. Toen in mei 1940 het Duitse leger Nederland binnenviel, vluchtte het Nederlandse kabinet inclusief koningin Wilhelmina naar Londen. Vanuit de Britse hoofdstad bleef het kabinet als oorlogskabinet in functie. Pieter Sjoerds Gerbrandy (1885-1961) werd tot minister-president benoemd. Hier online kijken >

Andere Tijden: Hoek van Holland. In mei 1940 is er sprake van een complete chaos in Hoek van Holland. Nederlandse kanonnen werken niet. Duitse parachutisten verdwalen. Engelse soldaten weten niet wat te doen. Koningin Wilhelmina vlucht. En tegelijkertijd wordt een deel van ons nationale goud het land uitgesmokkeld. Hier online kijken >

Plaats van herinnering: De Grebbeberg in 1940. Impressie van de belangrijkste
verdedigingslinie uit de Tweede Wereldoorlog.
Hier online kijken >

Documentaire: Hoe dood zijn onze doden. Film van Hans Koekoek uit 1984 over het verzet van het Nederlandse leger tegen de Duitsers bij de Grebbelinie in 1940. Hier online kijken >

De zaak sergeant Meyer: film van Hans Keller uit 1997 over sergeant Meijer die in de meidagen van 1940 door de Nederlandse krijgsraad ter dood werd veroordeeld op beschuldiging van desertie tijdens de strijd bij de Grebbelinie. Hier online kijken >

Plaats van herinnering: De kazematten van Kornwerderzand. Impressie van de gevechten bij Kornwerderzand in Friesland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Hier online kijken >

Andere Tijden: Rotterdam en de verwoesting na de bommen. Op 14 mei 1940 rond 13:30 uur voerden de Duitsers in het kader van de Duitse aanval op Nederland in 1940 het bombardement op Rotterdam uit. Hier online kijken >

En toch ...  Rotterdam. Documentaire over de stad Rotterdam, voor en na het bombardement aan het begin van de Tweede Wereldoorlog. Polygoon 1965. Hier online kijken >

De verwoestingen in Rotterdam. Film van vier minuten zonder geluid waarin de verwoesting van Rotterdam is gefilmd. Hier online kijken >

Andere Tijden: Katendrecht in oorlogstijd. Tijdens de oorlog hingen ze overal: borden met de tekst 'Voor Joden verboden'. In de Rotterdamse wijk Katendrecht hing een heel ánder bord: 'Verboden voor Duitse soldaten'. Katendrecht werd een vrijstaat, met hoeren, opium en verboden jazz. Hier online kijken >

Plaats van herinnering: Het bombardement op Middelburg. Op 17 mei 1940 wordt een groot deel van de historische binnenstad van Middelburg door een Duits bombardement verwoest. Hier online kijken >

Andere Tijden: De vlucht uit Breda. Op 12 mei 1940 dreigt Breda tussen de Franse en Duitse vuurlinies bekneld te raken, een slagveld wordt gevreesd. Vijftigduizend inwoners moeten hun huizen verlaten. Hier online kijken >

Gewoon de jaren veertig. Overzichtsfilm van de jaren veertig gemaakt door Geschiedenis TV voor de tentoonstelling 'Gewoon de jaren '40' in het Noord-Brabants Museum in 's Hertogenbosch. Hier online kijken >

Andere Tijden: Rembrandt in de oorlog. Midden in de oorlog kwam een omvangrijke Duitse filmcrew in ons land een speelfilm opnemen over onze grote meester, Rembrandt van Rijn. Hier online kijken >

Profiel: De muur in de school. Aan de Amsterdamse Weteringschans bevindt zich tijdens de Tweede Wereldoorlog de Wilhelmina Catharina school. In 1941 wordt er een muur opgetrokken die de school in tweeën deelt. Hier online kijken >

Profiel: De Dokwerker. Het bronzen beeld Dokwerker memoreert de gebeurtenissen op 25-2-1941, toen er werd gestaakt als protest tegen de Jodendeportatie. Een ontmoeting met mensen in het leven van de Dokwerker anno nu. Hier online kijken >

Andere Tijden: Verborgen kinderen. Anne Frank dook onder met haar familie, maar veel joodse kinderen gingen alleen naar een onderduikgezin. Daar leefden ze zonder hun vader en moeder, met een nieuwe identiteit in een vreemde omgeving én... met heel veel vragen. Hier online kijken >

Profiel: De dokwerker. Het bronzen beeld Dokwerker memoreert de gebeurtenissen op 25-2-1941, toen er werd gestaakt als protest tegen de jodendeportatie. Hier online kijken >

Andere Tijden: Duitse soldaten filmen Nederland. Welk beeld hadden die soldaten eigenlijk van ons? En, hoe brachten ze hun tijd hier door? Amateur-filmmateriaal en getuigenissen van oud-soldaten, laten zien hoe de Duitse soldaat de bezettingstijd beleefde. Bijna als vakantie….zo blijkt. Hier online kijken >

Andere Tijden: Geweten in de oorlog. Welk beeld hadden die soldaten eigenlijk van ons? En, hoe brachten ze hun tijd hier door? Amateur-filmmateriaal en getuigenissen van oud-soldaten, laten zien hoe de Duitse soldaat de bezettingstijd beleefde. Bijna als vakantie….zo blijkt. Hier online kijken >

Andere Tijden: Radio Oranje. Vanuit Londen klonk, tijdens de oorlog, elke dag Radio Oranje. Bezet Nederland maakte kennis met Jetje van Oranje, De Watergeus en 'Bob' den Doolaard. Andere Tijden over de Stem van Strijdend Nederland. Hier online kijken >

Andere Tijden: Het Englandspiel. Onze geheim agenten vielen, eenmaal gedropt op vaderlandse bodem, bijna allemaal direct in Duitse handen. Volgens nieuw onderzoek kwam dat niet door Engelse stommiteiten, maar juist door Engelse opzet, die vereiste dat al die Nederlandse agenten werden opgeofferd. Hier online kijken >

Documentaire: Omdat hun hart sprak. Documentaire over de crèche Kindjeshaven, waar in de Tweede Wereldoorlog Joodse kinderen verborgen werden gehouden voor de Duitsers. Hier online kijken >

Andere Tijden: Onderduiken op stand. Drie Brabantse notabelen, die weigerden in Duitsland te gaan werken, doken tijdens de oorlog onder in een boshut, met een goed boek en de jeneverfles onder handbereik. Het bijzondere is: ze hebben hun onderduik gefilmd, en die film komt nu pas boven water. Hier online kijken >

Andere Tijden: Gevaren op zee: de koopvaardij in WOII, deel 1. Ze waren op zee toen de oorlog uitbrak: de bemanningsleden - jongens soms nog - van de Koopvaardij. Een weg terug naar huis was er niet. Dus bleven ze de oceanen bevaren voor Koningin en Vaderland. Met constant gevaar voor eigen leven. Hier online kijken >

Andere Tijden: Gevaren op zee: de koopvaardij in WOII, deel 2. Bombardementen, beschietingen, schipbreuk; het leven van de bemanningsleden van de Nederlandse Koopvaardij hing tijdens de oorlog aan een zijden draadje. Hier online kijken >

Document: Zwarte soldaten. In de Tweede Wereldoorlog hebben zo'n 25.000 Nederlanders zich vrijwillig aangemeld voor de Duitse Waffen-SS. Voor het eerst vertellen zes van hen over hun (wan)daden. Hier online kijken >

Andere Tijden: De Reichsschule voor jongens. Ze werden uitgekozen op intelligentie, moed en raskenmerken: Nederlandse jongens, opgeleid om ooit hooggeplaatste nazi’s te worden. Hier online kijken >

Documentaire: Kamp Westerbork, de film. De Duits-Joodse kampgevangene Rudolf Breslauer maakte de film in opdracht van kampcommandant Gemmeker. De filmbeelden van Breslauer vormen de rode draad van het programma. Hier online kijken >

Documentaire: Westerbork Girl. De 83-jarige Hannelore Eisinger-Cahn werd in WO II uit het kamp bevrijd door haar grote liefde, maar een week later keerde ze terug. Vrijwillig. Een beslissing die voor altijd gevolgen zou hebben. Hier online kijken >

Andere Tijden: Philips en de gevangenen. In het concentratiekamp Vught verrichtte een speciale groep gevangenen produktiewerk. Voor Philips. Daarmee profiteerde de multinational van dwangarbeid. Maar het bedrijf bood de gevangenen, onder wie veel joden, zo ook bescherming - en dat spaarde uiteindelijk honderden mensenlevens. Hier online kijken >

Speelfilm: Escape from Sobibor. In het najaar van 1943 organiseerde een grote groep gevangenen een uitbraak uit het kamp Sobibor. Zo'n driehonderd mensen wisten weg te komen, hoewel een aanzienlijk deel daarvan de vlucht niet overleefde. Het kamp werd door de Duitsers vervolgens gesloten. Hier online kijken >

Selma, de vrouw die sobibor overleefde. Selma Wijnberg is een van de weinigen die Sobibor overleefde. Dat was ook helemaal niet de bedoeling van de nazi's. Sobibor was een vernietigingskamp, dat niemand mocht overleven, zodat na de oorlog nooit iemand zou kunnen getuigen over de massamoord die daar werd gepleegd. Hier online kijken >

Andere Tijden: Kamp Dora. In de oorlog werden Nederlanders gedwongen in de Duitse wapenindustrie te werken. Dat is bekend. Minder bekend is dat ze ook moesten werken aan de beruchte V2-raketten. Midden in het Harz-gebergte werkten ze 18 uur per dag in een ondergrondse rakettenfabriek. Tot ze erbij neervielen... Hier online kijken >

Andere Tijden: Bombardement van Nijmegen. 22 februari 1944 wordt ook wel de zwartste dag uit de Tweede Wereldoorlog in Nederland genoemd. Bij een bombardement op Nijmegen kwamen bijna 800 mensen om en werden grote delen van de oude binnenstad in puin gelegd. Hier online kijken >

Andere Tijden. Kleykamp. Op 11 april 1944 vliegen zes Engelse Mosquito bommenwerpers op klaarlichte dag naar Den Haag voor een aanval op Kleykamp, het Centrale Bevolkingsregister. Dat is op verzoek van het Nederlands Verzet. Het resultaat van de actie: brandende persoonsbewijzen en ongeveer 60 doden. Hier online kijken >

Andere Tijden. De Sinterklaasrazzia. De 17- jarige Van Norde wordt in de vroege morgen van 6 december 1944 op de Koude Horn in Haarlem aangehouden. Ook de 17-jarige Gé de Boer wordt opgepakt als hij in het Elswout verstopt zit. Een paar uur daarvoor grendelen Duitse soldaten Haarlem, Bloemendaal en Heemstede af en stropen achthonderd Duitse soldaten elke wijk, elke straat, elk huis af op zoek naar mannen om te werken in Duitsland. Hier online kijken >

Andere Tijden. De oorlog niet voorbij. Veel NSB-gezinnen sloegen op Dolle Dinsdag op de vlucht, richting Duitsland. Kinderen gingen mee. Hier online kijken >

Andere Tijden: De dodenmarsen. Toen de geallieerden begin 1945 Nazi Duitsland in de tang namen, begon voor de mensen in de kampen het laatste hoofdstuk: de dodenmars. Hier online kijken >

Andere Tijden: De ware soldaten van Oranje. Soldaat van Oranje Erik Hazelhoff Roelfzema werd het icoon van het Nederlandse verzet in de Tweede Wereldoorlog. Maar er waren natuurlijk méér Soldaten van Oranje waaronder Peter Tazelaar. De vraag is waarom zij niet beroemd zijn geworden. Hier online kijken >

Documentaire: De laatste maanden van Anne Frank. Deze film begint waar Annes dagboek eindigt. Jannie Brandes-Brilleslijper, die met Margot en Anne Frank in Bergen Belsen verbleef, getuigt van de dramatische laatste momenten van de zusjes. Hier online kijken >

Documentaire: Otto Frank, vader van Anne is het verhaal van een man die in de oorlog alles verliest en zich de rest van zijn leven inzet tegen het vergeten en vóór tolerantie. Het succes van het dagboek is een schrale troost voor Frank, die zijn verlies nooit te boven komt. Hier online kijken >

Andere Tijden: De zaak Frank. Het bekendste onderduikgezin uit de geschiedenis is zonder twijfel dat van Otto Frank. Tot in de kleinste details weten we dankzij Anne’s dagboek wat er zich allemaal in het Achterhuis afspeelde. Maar het einde, het verraad, blijft een raadsel. In Andere Tijden een nieuwe theorie gebaseerd op de biografie van Otto Frank. Hier online kijken >

Andere Tijden: Van D-Day tot de Dam. Ze landden in Normandië en vochten zich een bloedige weg door Nederland. En ze legden alles op film vast. Andere Tijden brengt aanstaande donderdag een extra lange uitzending met unieke beelden van het Canadese leger dat de Duitsers uit Nederland joeg. De bevrijding door de ogen van onze bevrijders. Hier online kijken >

Andere Tijden: Geschenk uit de hemel: de mythe van het Zweeds wittebrood. Het is een van de grote verhalen van de Tweede Wereldoorlog. Hoe de geallieerden voor de bevrijding wittebrood uit Zweden boven onze steden dropten. Maar is het wel waar? Hier online kijken >

Documentaire: Omdat wij mooi waren. Filmmaker Frank van Osch reisde, samen met fotograaf Jan Banning (World Press Photo Award 2004) en journaliste Hilde Janssen door Indonesië, waar zij tientallen troostmeisjes interviewden. Hier online kijken >

Indonesia Merdeka 1. Epos van Roelof Kiers over de strijd die vooraf ging aan het uitroepen van de Republiek Indonesië in 1949. De onafhankelijkheidstrijd wordt gereconstrueerd met uniek historisch materiaal en aan de hand van herinneringen, lotgevallen en anekdotes van prominente ooggetuigen die de onafhankelijkheidstrijd meemaakten. Hier online kijken >

Indonesia Merdeka 2. Epos van Roelof Kiers over de strijd die vooraf ging aan het uitroepen van de Republiek Indonesië in 1949. De onafhankelijkheidstrijd wordt gereconstrueerd met uniek historisch materiaal en aan de hand van herinneringen, lotgevallen en anekdotes van prominente ooggetuigen die de onafhankelijkheidstrijd meemaakten. Hier online kijken >

Andere Tijden: Het optimisme van Generaal Spoor. Simon Spoor, intelligent en vol charisma, de jongste legercommandant die Nederland ooit kende. Hij leek in Indië een glanzende toekomst te hebben. Maar hij liep vast in het moeras van de koloniale oorlog en stierf in mei 1949 in het harnas, 47 jaar oud. Hier online kijken >

Documentaire: Mijn God wat hebben we gedaan. Film van Rudolf Kiers over de bemanning van de Enola Gay, de bommenwerper die op 06 augustus 1945 de atoombom Little Boy boven de Japanse stad Hiroshima afgooide. Hier online kijken >

Andere Tijden: Door soldatenogen. Een oorlog die geen oorlog genoemd mocht worden: de politionele acties in Indonesië. Het was een vier jaar durende strijd waarin duizenden Nederlandse soldaten omkwamen en die eindigde met de soevereiniteitsoverdracht op 27 december 1949. Hier online kijken >

Het uur van de Wolf: Documentaire: het zwijgen van Loe de Jong. Historicus Loe de Jong werd in de jaren '60 bekend als presentator van de televisieserie De bezetting en later als de schrijver van Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog. Hij wordt het nationale oorlogsgeweten, maar over zijn eigen omgekomen familie, waaronder zijn tweelingbroer Sally, laat hij weinig los. Hier online kijken >

Andere Tijden: Tientje van Lieftinck. Door middel van het tientje van Lieftinck probeerde de Nederlandse regering vlak na de Tweede Wereldoorlog het enorme probleem van het zwarte geld aan te pakken. Hier online kijiken >

Andere Tijden: Wat te doen met collaborateurs. Na de tweede wereldoorlog stond Nederland voor de vraag, wat te doen met alle collaborateurs. Het antwoord was in ieder geval niet in de watten leggen. Hier online kijiken >

Andere Tijden: Het proces van Neurenberg. Op 2 oktober 1946 doet het Tribunaal van Neurenberg uitspraak tegen de nazileiders die daar gedurende een jaar terecht hebben gestaan. Om berechting van de daders mogelijk te maken, hebben de geallieerden in de maanden na de oorlog een internationaal militaire rechtbank opgericht, bekend geworden als het Neurenberg-tribunaal. Hier online kijiken >

Andere Tijden: Spoedig naar huis. Nederlandse jongens die in de oorlog voor Duitsland moesten werken en na die oorlog in Russische handen vielen. Ze leken van de aardbodem verdwenen. Hier online kijken >

Andere Tijden: Mijnen ruimen. Ruim tweehonderd Duitse krijgsgevangenen en meer dan vijftig Nederlandse militairen komen na de oorlog om bij het ruimen van mijnen. Honderden raakten bij deze werkzaamheden gewond. Het inzetten van krijgsgevangenen bij levensgevaarlijk werk was eigenlijk tegen de regels. Een onmogelijk naoorlogs dilemma. Hier online kijiken >

Polygoon Holland Nieuws. De wederopbouw van de economie na de Tweede Wereldoorlog (1946). Hier online kijiken >

Andere Tijden: Oorlog in blik. 65 jaar geleden werd ons land bevrijd, maar nog steeds duikt er onbekend filmmateriaal op. Dat levert soms verrassende nieuwe vergezichten op. Hier online kijken >

Andere Tijden: Bleekneusjes. Verzwakt door de honger en aangeslagen door de ellende die oorlogskinderen om zich heen hadden gezien, mochten duizenden Nederlandse kinderen in 1945 op adem komen, in Engeland, Denemarken of Zweden. Hier online kijken >

Marga Minco: De schaduw van de herinnering. In het indrukwekkende oeuvre van Marga Minco (1920) zijn de Duitse bezetting en het toeval van overleven terugkerende thema’s. De schrijfster overleeft als enige van een orthodox-joods gezin de Tweede Wereldoorlog en verwoordt haar herinneringen en ervaringen in haar verhalen en romans. Hier online kijken >

Sonja Barend: Vragen zonder antwoord. Met documentairemaker Coen Verbraak kijkt Sonja Barend nog één keer om: voor het eerst vertelt ze openhartig over haar drijfveren en de geschiedenis van haar familie. En over haar vader, die ze nooit gekend heeft - ze was pas twee jaar toen hij werd opgepakt door de Duitsers - maar die wel haar hele verdere leven bepaalde. Hier online kijken >

Documentaire: Opa,oma, waren jullie bang in de oorlog. In deze documentaire portretteert Frans Bromet een aantal personen, die hun aangrijpende ervaringen uit de Tweede Wereldoorlog met hun kleinkinderen delen. Hier online kijken >