 |
 |
 |
 |
 |
 |
|
|
| |
| |
|
|
|
Van de hak op de tak - Kijktips filosofie |
|
Bloody mondays & strawberry pies
Bloody Mondays & Strawberry Pies is een documentaire van Coco Schrijber over de creatieve kracht van verveling met het serene stemgeluid van John Malkovich als voice-over Tekst Ikon: 'Volgens regisseur Coco Schrijber zijn wij het vermogen kwijtgeraakt om niets te doen. Voor haar is verveling een intrigerende emotie die zowel positief en negatief kan zijn en die ons dwingt te bedenken waarom we doen wat we doen. Zij pleit er dan ook voor de verveling niet te verdrijven met talloze prikkels van buitenaf, maar ons eraan over te geven, om zo jezelf en je echte verlangens te doorgronden. Op haar zoektocht naar de diepere betekenis van verveling ontmoet Schrijber een jonge vrouw uit Doetinchem die in de taartenbakkerij van de HEMA werkt en heeft ze contact met een 45-jarige Amerikaanse die levenslang heeft, omdat ze op haar zestiende 'uit verveling' op schoolkinderen schoot, met fatale gevolgen. Verder voert ze gesprekken met een Wallstreethandelaar, een woestijnnomade en een man die al 42 jaar De Tijd schildert. Steeds is Schrijber op zoek naar hun visie op verveling. Haar eigen kijk op het bestaan van de tot op het bot verveelde mens, bouwt Schrijber op uit fragmenten van Dostojewski's Herinneringen Uit Het Ondergrondse en Bret Easton Ellis American Psycho, ingesproken door John Malkovich. Kurt Vonnegut schreef: 'We zijn hier op aarde om rond te lummelen en laat niemand je iets anders wijsmaken.' Schrijber onderzoekt het waar- heidsgehalte van deze provocerende stelling.'
Holland Doc: Bloody Mondays & Strawberry Pies. regie: Coco Schrijber Ikon 2010, 62 minuten >
meer online kijken >
|
|
Lof der twijfel
Wim Brands praat met de socioloog Anton Zijderveld over zijn essay Lof der twijfel. Twijfelen is menselijk, zelfs broodnodig. Wie niet twijfelt maakt nooit ergens een essentiële kanttekening en maakt geen ruimte vrij voor nuance. Maar twijfelen kan ook alles ondermijnen. Hoe kunnen we vasthouden aan onze overtuigingen, zonder daarbij door te slaan in een alles verzengend fanatisme? Brands: 'We zagen in de jaren vijftig in de Verenigde Staten al dat communisten en communistenjagers in hun fanatisme heel erg op elkaar lijken. Met andere woorden: in elke fundamentalist schuilt een relativist en in elke relativist schuilt een fundamentalist.' Zijderveld: 'Een gevaar is dat het fanatisme nog groter wordt. Om de twijfel die je als fundamentalist hebt klein te maken moet je fanatiek zijn, maar dat geldt ook voor de atheïst. Een atheïst wordt heel nerveus van religieuze mensen en ook heel nerveus van agnosten. Ook een atheïst heeft zijn twijfels en dat moet hij overstemmen om atheïst te blijven. Als je iemand als Wilders voor de islamitische dreiging hoort waarschuwen, dan zie je gewoon een fundamentalist staan. Een fundamentalist die meteen ook een generalist is: de moslims, het gevaar. Dat wat hij zegt toch in vruchtbare grond terecht komt, heeft te maken met de te snelle multiculturalismering van Nederland. In een land dat rap aan het ontkerkelijken was, werden de immigranten met sterke geloofsover- tuigingen al snel gezien als bedreigend.'
VPRO Boeken: Lof der twijfel door Peter Berger en Anton Zijderveld. VPRO 210, 20 minuten >
meer online kijken > |
|
Grenzen aan de vrijheid
Tekst website: 'In zijn boek Grenzen aan de vrijheid werpt Ian Buruma licht op actuele politiekmaatschappelijke vragen over vrijheid. Wat houdt vrijheid in? En kan iedereen onder het mom van 'vrijheid van meningsuiting' zomaar beledigd worden? We zijn massaal de kluts kwijt. We zoeken naar een duidelijke identiteit om houvast aan te hebben, iets waarnaar we kunnen leven. Maar dat we zoiets willen in een maatschappij die allang niet meer éénduidig is, weigeren we te accepteren.' Buruma: 'De hele huidige discussie dat het Westen bedreigd zou worden door de Islam is daar een voorbeeld van. Volgens die identity politics moeten we ineens terug naar Christelijke waarden, maar we moeten juist het tegenovergestelde doen: leren leven met die geschakeerdheid. Het idee dat je terugkunt naar een cultuur waarin iedereen hetzelfde is, is onzin. Dat heeft nooit bestaan. Nuance en discussie zijn nodig want verabsoluteren eindigt namelijk altijd in moord en doodslag. Als je het gaat hebben over 'goed' en 'fout' ben je gevaarlijk bezig. Dat zijn hele absolute morele categorieën. Niets moet absoluut zijn. Dat is funest voor het debat.'
meer online kijken >
|
|
|
|
|
Stil de tijd
Wim Brands in gesprek met schrijfster en filosofe Joke J. Hermsen over haar boek: Stil de tijd, pleidooi voor een langzame toekomst. Tegen de huidige tijdgeest in verkent Hermsen in literatuur, muziek en beeldende kunst het belang van rust, vertraging, verveling, aandacht en wachten. Hermsen: 'Het woord school is afgeleid van het Griekse woord scolè dat vrije tijd betekent. Voor de Griekse filosofen Plato en Aristoteles was niets doen of vrije tijd zelfs een voorwaarde voor het vrije denken. Pas als je niets doet en goed uitgerust bent of wacht en niet ergens doelgericht mee bezig bent, maar juist niets doet, dan pas kun je volgens de oude Grieken aan nieuw inzicht komen. Onze moderne tijd staat haaks op dat inzicht. Niets doen en vrije tijd is een voorwaarde om tot creativiteit te komen. Plato maakt ook een verschil tussen een democratische staatsman en een tiran. Een democratisch staatsman gunt zijn volk voldoende vrije tijd zodat hij zich persoonlijk kan ontwikkelen en groeien. Dus heel veel ledige uren terwijl de tiran degene is die zijn volk zo lang en zo hard mogelijk aan het werk wil houden zodat er geen tijd meer is om kritisch na te denken. Als jij je volk maar aan het werk houdt, komt het niet toe aan nadenken en het stellen van kritische vragen over jouw dictatuur. Als ik met Prinsjesdag alle politieke partijen hoor roepen: 'meer werk, meer werk', dan denk ik dat ze eerst eens de oude Griekse filosofen zouden moeten lezen en dan kom je op andere gedachten'.
VPRO Boeken: Stil de tijd door Joke Hermsen. VPRO 2009, 25 minuten >
meer online kijken > |
|
Hoop
Wim Brands in gesprek met de socioloog Roland van der Vorst over zijn boek Hoop. Van der Vorst: 'Hoop is volgens de filosoof Ernst Bloch een fundamenteel menselijke eigenschap die we al heel vroeg in ons hebben. Al heel vroeg beseffen we ons dat de wereld waarin we leven niet de wereld is zoals die zou moeten zijn. Bloch noemt dit: het nog niet bewustzijn. Kinderen realiseren zich al heel vroeg dat de wereld niet is zoals die is en dat ze zelf nog niet zijn zoals ze zijn en dat het belangrijk is om daar invulling aan te geven. Bloch heeft in het vormen van hoop een belangrijke rol weggelegd voor de verbeelding. In onze dagdromen zitten utopische elementen over een betere wereld, maar ook in de verhalen die we vertellen en in de populaire cultuur zitten elementen, voorstellingen van hoe de wereld zou kunnen zijn. Bloch zegt eigenlijk: 'hoop is het goede willen zien'. Het begrip utopie is in de twintigste eeuw in een kwaad daglicht komen te staan want het najagen van utopieën heeft niets anders opgeleverd dan rokende puinhopen. Dat is het statische, rigide beeld van utopie dat onherroepelijk tot ellende leidt. Volgens Bloch is utopie datgene wat nog niet bestaat, wat er nog niet is proberen voor te stellen en na te streven. Het is een heel fundamenteel menselijk ervaring die we allemaal kennen: iedereen dagdroomt wel eens hoe het zou zijn om een huisje in Frankrijk te hebben of hoe het zou zijn om heel goed in je vak te worden. Het helpt jezelf om doelen in het leven te stellen en een beeld over je eigen toekomst te vormen.'
VPRO Boeken. Bespreking van het boek Hoop van Roland van der Vorst. VPRO 2009, 25 minuten >
meer online kijken > |
|
Het succes volgens Bas Haring
Wim Brands in gesprek met de filosoof Bas Haring: 'Je richt je in je leven voor een deel op voorbeelden die je om je heen ziet ook als het om overtuigingen gaat. Je bedenkt heus niet alles zelf, maar je baseert je meningen op overtuigingen die je van anderen hoort en om je heen ziet. Mensen die succesvol zijn kunnen een voorbeeld zijn. Een winnaar kan een voorbeeld zijn, maar iemand die nummer zeven wordt kan geen voorbeeld zijn. Omdat we bijzondere mensen uitkiezen als voorbeeld willen wij ook zo zijn. We hebben het idee dat we de baas zijn van de overtuigingen die we hebben en dat we aan het roer van ons eigen leven zitten, maar dat is wat ik zeer betwijfel. De dingen die we willen in ons leven, het succes dat we willen behalen en de overtuigingen die we hebben zijn er niet altijd voor ons. We zitten niet altijd aan het roer. Ik geloof wel dat we een vrije wil hebben, maar dat die minder vrij is dan we hopen dat die is, maar bovendien denk ik dat onze vrije wil vooral een ervaring is. Ik kan vrijheid ervaren. Zelfs als de vrije wil er niet zou zijn dan is er op zijn minst nog de ervaring van een vrije wil. Dat vind ik de essentie van een vrije wil. Dat geldt ook zo voor de liefde. Stel dat er een wetenschapper zou zijn die precies zou weten hoe de liefde in jouw werkt dan doet dat niets af aan de persoonlijke ervaring van de liefde en dat geldt wat mij betreft ook zo voor de vrije wil.'
VPRO Boekbespreking: Het succes volgens Bas Haring. VPRO 2008, 25 minuten >
meer online kijken > |
|
Adel van de Geest
Wim Brands (links) in gesprek met Rob Riemen, initiatiefnemer en directeur van het Nexus instituut dat debatten verzorgt tussen intellectu- elen die het niet met elkaar eens zijn. In zijn boek Adel van de Geest bepleit Riemen dat de intellectuele elite zich af moet keren van het postmodernisme en hun blasé houding moet laten varen. Riemen: ‘We zijn in een volmaakte kitschmaatschappij terecht gekomen. Het gaat om geld, aanzien en macht, maar het gaat er vooral om dat alles aangenaam en gemakkelijk moet zijn. Je meet de kwaliteit van je leven niet meer af of iets waarde heeft ja of nee, maar je meet het af of het nog wel leuk of lekker is. Liefde is niet meer iets wat blijvende waarde in je leven vertegenwoordigt, maar het moet vooral romantisch zijn en als de romantiek verdwenen is, kun je niet meer van iemand houden. Omdat alles aangenaam moet zijn, zijn we bang geworden voor de dood en de tragiek van het menselijk bestaan met als gevolg dat we voortdurend daaraan willen ontsnappen door permanent jong te zijn. De totale infantilisering van de maatschappij heeft ook te maken met die drang om alsmaar jong en aantrekkelijk te willen zijn. Als we denken dat het alleen maar om geld gaat en dat je meer bent als je meer geld hebt. Als we denken dat vrijheid alleen maar betekent doen en laten waar ik zin in heb. Als we zo bang zijn geworden voor de tragische dimensie van het bestaan is het eindresultaat daarvan een totale volmaakte leegte en die leegheid, die zielloosheid zegt alles over het feit dat we uiteindelijk onze liefde voor het leven kwijt zijn geraakt.'
VPRO Boeken: Adel van de Geest. VPRO 2009, 25 minuten >
meer online kijken >
|
|
Nietzsche en kant lezen de krant
Filosoof Rob Wijnberg belicht in zijn boek Nietzsche en Kant lezen de krant actuele thema's aan de hand van filosofen. Rob Wijnberg: ‘Het individualisme, dat zijn oorsprong vindt in de achttiende eeuw bij het begin van de Verlichting, heeft geleid tot autoriteitsverlies van de gevestigde instituties en geleidelijk aan is autoriteit meer in de richting het individu opgeschoven. Tegelijkertijd waren mensen niet uit hun sociale context geplaatst. Het waren geen individualisten in strikte zin geworden, want ze moesten nog steeds met elkaar samenleven. De autoriteit moest ergens anders vandaan gehaald worden want waar gehoorzaam je dan wel aan als je een samenleving conflictvrij wilt houden? Die nieuwe autoriteit is de wet geworden. Als er geen wet is waaraan we ons moeten houden voelen we ons niet gebonden. Als er een wet is, een regel in het wetboek die zegt: zo moeten wij ons gedragen dan voelen wij ons daartoe verplicht. Hoe individualistischer mensen zijn hoe meer bureaucratie er gemaakt moet worden om mensen toch nog een bepaald gedrag aan te meten. Met andere woorden: meer individualisme leidt tot meer regelwoede. Als je als uitgangpunt neemt dat de morele autoriteit bij het individu ligt, produceert zij al die regels waar ze zelf zoveel moeite mee heeft.'
VPRO: Boeken: Nietzsche en kant lezen de krant door Rob Wijnberg. 2009, 25 minuten >
meer online kijken >
|
|
Een partijtje Vrijheid
Filosoof Rob Wijnberg (1982) in het programma Tegenlicht: ‘De links progressieve agenda met thema's zoals rechtstaat, tolerantie, vrijheid van het individu is in Nederland zover geëvolueerd dat mensen het niet meer opvalt dat het er is. Ik denk dat er voor de linkse politici niet veel anders opzit dan te wachten totdat de rechtse politici, die met hun begrippen aan de haal zijn gegaan, hun hand overspelen. Zo is Obama in Amerika ook min of meer aan de macht gekomen. Niet zo zeer door een magische truc dat hij de begrippen vrijheid en democratie, die de Republikeinen hadden gekaapt van de Democraten, weer had teruggewonnen, maar simpelweg omdat de Republikeinen hun hand overspeelden door een rampzalige oorlog te beginnen en een mondiale kredietcrisis te veroorzaken waardoor Obama het tij meekreeg. Dat tij is hier nog niet gekeerd en daar kun je alleen maar opwachten want dat moment gaat onherroepelijk komen. Het beste recept voor de linkse elite om ruimte van Wilders terug te winnen is door hem een paar jaar aan de macht te laten zijn zodat iedereen doorkrijgt dat hij er een potje van maakt en dat zijn politieke programma alleen maar onhaalbare abstracties zijn en geen feitelijke oplossingen biedt.'
VPRO Tegenlicht: Een partijtje Vrijheid. Samen- stelling: Eugene Paashuis. 2009, 50 minuten >
meer online kijken >
|
De draagbare lichtheid van het bestaan
Valerie Frissen, hoogleraar ITC: ‘De gemiddelde Web 2.0 toepassing is eigenlijk vrij simpel. Er zijn wat bouwsteentjes voorhanden die je op je eigen manier kunt invullen. Je kunt gemakkelijk verbindingen leggen tussen een eigen weblog, de videosite YouTube en fotosite Flickr. Het zijn toepassingsvormen waarmee je als gebruiker heel creatief kunt omgaan en door al dat knutselen wordt het ‘wild denken' voortdurend geprikkeld. Mijn stelling is dat die manier van denken zo langzamerhand dominant gaat worden omdat we in een wereld leven waarin door invloed van de media en de beschikbare technologie er steeds nieuwe indrukken op je af komen waarmee we voordurend iets moeten. We hebben niets aan kant en klare oplossingen. We moeten telkens opnieuw onze grenzen verleggen.'
VPRO Boeken: De draagbare lichtheid van het bestaan, het alledaagse gezicht van de infor- matiesamenleving. VPRO 2008, 25 minuten >
meer online kijken >
|
|
Verveling
Awee Prins: ‘Verveling ontstaat in ieder geval op die momenten dat we vrije tijd hebben en dat is eigenlijk heel curieus want we werken ons te pletter om veel vrije tijd te hebben. Blijkbaar ontwijken we met al dat harde werken dus de verveling van de vrije tijd. Verveling ontstaat op het moment wanneer je het leven uit handen geeft. Wanner je geleefd wordt en er geen concentratie, geduld en toewijding meer is voor een bepaalde zaak. We zijn zoals Oblomov, de romanfiguur uit het boek Oblomov van Ivan Gontsjarov, die in zijn jeugd zo verwend werd dat hij als volwassene de slag naar de wereld niet meer kon maken. Wij zijn, zoals Ad Ver- brugge het in zijn boek ‘het grote onbehagen' verwoord, geen volwassenen meer, maar kinde- ren die verwend willen worden en die de brug naar de wereld niet meer kunnen slaan.'
VPRO Boeken: Wim Brands in gesprek met de filosoof Awee Prins over zijn dissertatie 'Uit verveling'. VPRO 2008, 25 minuten >
meer online kijken >
|
|
Over levenskunst
Pieter Hilhorst in gesprek met filosoof Joep Dohmen. Joep Dohmen: ‘Identiteit is het pro- bleem van deze tijd. Het is volslagen onduidelijk wie we zijn. Je moet leren om je eigen identiteit gestalte te geven, maar de markt is er als de kippen bij om dat te onderscheppen door te zeggen: als je mijn producten koopt dan ben je iemand. Ondanks al die pogingen van buitenaf die iets van ons willen maken moet je proberen om zelf je eigen identiteit vorm te geven. Maar dat zelf is nu juist in het geding.'
meer online kijken >
|
|
Mille Deleuze
Documentaire over de invloed die de Franse postmodernistische filosoof Gilles Deleuze
(1925-1995) heeft op hedendaagse kunstenaars. Deleuze wordt ook wel de filosoof van het anti- hiërarchisch denken genoemd. Grenzen verva- gen en alles staat met alles in verbinding waar- door in een constante beweging steeds nieuwe ideeën en concepten kunnen ontstaan.
Holland Doc: Mille Deleuze, IJsbrand van Veelen 1997, 43 minuten >
meer online kijken >
|
|
Amin Maalouf Joris Luyendijk in gesprek met de Libaneese schrijver Amin Maalouf (1949) heeft als belang- rijkste thema de zoektocht naar een nieuwe houding ten opzichte van het begrip identiteit. Voice-over Luyendijk: ‘Maalouf is streng en soft. Streng omdat hij nooit discriminatie toestaat, zelfs niet uit naam van het geloof. Soft omdat hij vindt dat iedereen zich moet openstellen voor andere denkwijzen, maar de realiteit is dat sinds 9-11 steeds meer mensen helderheid willen in plaats van ambiguïteit. Antwoorden in plaats van complexiteit. En zo vindt Maloof's verhaal steeds minder gehoor.' meer online kijken > |
|
De kracht van ideeën: Amartya Sen Interview met de van oorsprong Indiase eco- noom en Nobelprijswinnaar Amartya Sen over de betekenis van het begrip identiteit. Sen: ‘Een mens heeft niet een identiteit, maar meerdere identiteiten die afhankelijk van de context waarin iemand zich bevindt zichtbaar kunnen worden. Mensen opsluiten in een aspect van hun identiteit maakt ze onvrij en is gevaarlijk omdat ze dan gemakkelijk op te zetten zijn tegen mensen met een andere identiteit.' VPRO tegenlicht: De kracht van ideeën: in ge- sprek met Amartya Sen, Chris Kijne 2007, 49 minuten > meer online kijken > |
|
Beeldend Denken
Jan Boor praat met filosoof Ilse Bulhof over haar zoektocht naar spiritualiteit, het loslaten van conditioneringen, filosoferen door middel van beeldend denken en hoe ze door middel van zenmeditatie probeert om het traditionele den- ken los te laten.
meer online kijken > |
|
Doorn in het hart
Tydeman: ‘De helderheid van het niet weten is zo bevrijdend. Echt bevrijdend is niet weten wat sterfelijkheid is. Als ik niet wetend in het leven sta, kan ik alleen maar met aandacht kijken naar wat ik zie. Wellicht met verwondering of verbijstering, maar verder is er alleen maar kijken. Het niet weten wordt met de jaren alleen maar groter.'
meer online kijken >
|
|
|
De notie van het zelf
Nagel: ‘Het stille heldere waarnemen kun je ontwikkelen. Sommige scholen noemen dat je ware zelf: de stille heldere toeschouwer. Dat is de helderheid van je bewustzijn en die valt niet samen met je identificaties en ook niet met de problematiek ervan. Ieder ding waarmee ik mij identificeer en wat niet die stille heldere toeschouwer is, brengt door de identificatie ook een vastklampen mee en de hele problematiek van het willen vasthouden.'
meer online kijken >
|
|
Wiki's Waarheid
Wiki's Waarheid is een zoektocht naar de waar- heid achter de grootste gratis encyclopedie op internet: Wikipedia. Voice-over: ‘Tegenwoordig meent iedereen de waarheid in pacht te hebben en wie niet voor ons is, is tegen ons. Maar wat is dat nu eigenblijk die waarheid en wat gebeurt er met mensen wanneer hun waarheid onder druk komt te staan of wanneer de waarheid diffuus wordt?'
meer online kijken > |
|
Het Midden-Oosten gedecodeerd
Interview met Joris Luyendijk waarin hij de be- richtgeving over het Midden-Oosten analyseert.
Luyendijk: ‘We moeten af van het idee dat als je de krant openslaat of naar het nieuws kijkt dat je dan de objectieve waarheid voorgeschoteld krijgt. Het is ontzettend moeilijk om te bepalen wat objectief is in de berichtgeving. Waarom kies je voor de ene invalshoek en niet voor de andere? In de selectie van de feiten ben je onze blik aan het sturen en daar zou je veel meer verantwoording voor af moeten leggen.'
VPRO Plaats des Oordeels: Het Midden-Oosten gedecodeerd, Shuchen Tan / Joris Luyendijk 2007, 48 minuten >
meer online kijken >
|
|
Kind van de verlichting
Jan Bor in gesprek met zenboeddhist en filosoof Dr. André van der Braak. Van der Braak: ‘Plato verleidt mensen om zich van hun schaduw los te maken en vanuit de donkere grot naar het licht te gaan. Nietzsche zegt het omgekeerde: je moet niet omhoog wandelen naar het licht, maar omkeren en het labyrint binnengaan. Richting de verwarring, de onzekerheid, de eenzaamheid, het niets, de afgrond, het niet meer weten. Daar moet je naar toe en de filosoof moet alles inzetten om je daartoe te verleiden. In de ver- gelijking met de grotmythe van Plato is de bewering van Nietzsche een omgekeerde grot- mythe.'
meer online kijken > |
|
Je leven waarderen
Documentaire over de Japanse zenmeester Taizan Maezumi Roshi (1931-1995). Leerling Bernie Glassman: ‘Maezumi Roshi benadrukte altijd weer: je leven is de weg, de Dharma en waardeer dat. Hij had het altijd over waardering. Voor mij betekent dat: zie de dingen zoals ze zijn. Leerling Genpo Rosh: ‘Ik had een haatliefde verhouding met Maezumi Roshi. Hij pakte me heel hard aan en ik geloof dat ik dat ook nodig had. Ik had het gevoel dat hij bezig was mijn ego tot gruis te vermalen. Zonder ophouden.' Is het hem gelukt? ‘Nee, maar ik geloof dat het inmiddels wel aardig gesleten is.'
BOS: Je leven waarderen. Jurgen Gude & Jaap Verhoeven 2008, 57 minuten >
meer online kijken >
|
|
Van de schoonheid en de troost: Nussbaum
Wim Kayzer in gesprek met humanitair filosofe Martha Nussbaum waarin zij vertelt over de relatie met haar ouders, over schuld, sterven, rouw en de troost van muziek. Nussbaum: ‘Schuld heeft te maken met mijn agressieve impulsen en wensen. Wat mij het meest van alles troost is dat ik in staat ben om die schuld te lenigen door iets goeds te doen.'
Holland Doc: Van de schoonheid en de troost: Martha Nussbaum, Wim Kayzer 2000,
86 minuten >
meer online kijken > |
|
De tijdmoordenaar
Tekst Noorderlicht: Tijd bestaat niet. Tot deze verrassende conclusie komt de Britse natuur- kundige Julian Barbour in zijn in 1999 ver- schenen boek The End of Time. Barbour's tijdloze universum - Platonia genaamd - is een verstild universum. Het bestaat uit een enorme verzameling gestolde momenten of Nows, zoals Barbour ze noemt. Daarin stroomt de tijd niet meer als een rivier maar is slechts een illusie van de geest. In Barbour's Platonia bestaat alles tegelijkertijd, en daarmee is het tevens een model voor de eeuwigheid. Barbour: ‘Bijna iedereen, ook wetenschappers, zien tijd als een lijn met een verleden en een toekomst. Mijn boek gaat over mijn idee dat tijd in feite een illusie en dit geldt ook voor beweging. Tijd en beweging bestaan niet in de tastbare wereld. Ze worden door ons bedacht om de wereld te ordenen en te kunnen interpreteren.'
Noorderlicht: Killing Time door IJsbrand van Veelen. VPRP 2000, 25 minuten >
meer online kijken > |
|
'Forever'
'Forever' is een mooie documentaire van Heddy Honingman over bezoekers aan de begraaf- plaats Père-Lachaise in Parijs die vanuit alle windstreken van de wereld een bezoek aan het graf van hun geliefde kunstenaar brengen.
Gebeiteld gedicht op het graf van Guillaume Apollinaire (1880-1918):
Eindelijk heb ik me bevrijd van alle aardse zaken.
Ik kan sterven, niet meer zondigen.
En wat niemand ooit gevoeld heeft, heb ik
gevoeld, heb ik betast.
En ik heb doorgrond wat niemand zich ooit
had voorgesteld.
En zelfs het ongrijpbare leven heb ik menigmaal afgewogen.
Ik kan sterven met een glimlach.
Gewen u zoals ik aan de wonderen die ik
verkondig, aan de goedheid die zal heersen, aan de smart die ik doorsta.
En u zult de toekomst kennen.
Holland Doc: 'Forever', Heddy Honingmann 2006, 91 minuten >
meer online kijken >
|
|
In gesprek met de Britse filosoof John Gray
Voice-over: 'We boeken enorme vooruitgang in wetenschap en technologie, maar in ethiek en politiek zijn we steeds weer gedoemd tot de- zelfde fouten. We hopen op vooruitgang terwijl de geschiedenis ons doorlopend het tegendeel bewijst. Onze moraal gaat helemaal niet vooruit hoezeer de volgelingen van de verlichting ons daar van willen overtuigen.' Gray: 'Behoeften en impulsen van mensen conflicteren met elkaar en ze zijn niet altijd goedaardig. Wreedheid is diepgeworteld in de mens. Hetzelfde kwaad, de- zelfde dilemma's, dezelfde conflicten keren steeds terug. Alleen de omstandigheden en de technologie verschillen.'
VPRO Tegenlicht: In gesprek met John Gray. Jos de Putter 2008, 50 minuten >
meer online kijken > |
|
Van de schoonheid en de troost: Roger Scruton
Scruton: ‘Ik heb altijd angst voor het leven ge- kend. Leren leven zonder die angst is de grote taak die ik mezelf gesteld heb..... Troost is de terugkeer naar een soort natuurlijke staat waar de beschaafde mens zich van heeft losgemaakt. Zoeken naar schoonheid is het terugwinnen van die staat waarin we verkeerden voor we de natuurlijke orde verlieten. We voelen ons on- gelukkig en vervreemd als we voor alles een individu willen zijn. Troost vinden we als we opgaan in iets wat groter is dan wijzelf. Onze soort dus en het bijbehorende geheel van geschiedenis en continuïteit.'
Holland Doc: Van de schoonheid en de troost: Roger Scruton, Wim Kayzer 2000, 93 minuten >
meer online kijken >
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
