Kiezen is wetenschap
Bron website: 'Ons dagelijks leven bestaat voor een groot deel uit het maken van keuzes. In de eerste aflevering van Labyrint aandacht voor de gemeenteraadsverkiezingen, bij uitstek een moment waarop kiezen belangrijk is. Maar wie denkt dat zijn stem het gevolg is van bewuste, rationele overwegingen komt bedrogen uit. We laten ons namelijk leiden door allerlei onbewuste processen. Het brein maakt de keuze voor ons en laat ons geloven dat we het zelf hebben bedacht. Worden we geregeerd door onze hersenen? Labyrint stapt ook uit het brein de maatschappij in. Onze huidige, populistische democratie heeft een probleem. De politiek draagt uit dat zij dicht bij de burger wil staan, maar tegelijkertijd wordt de burger steeds ontevredener. We hebben een nieuw model voor de democratie nodig waarbij de verhouding tussen burger en politiek wordt hersteld. Labyrint onderzocht of nieuwe computermo- dellen een bijdrage kunnen leveren aan zo'n nieuwe democratie. Kunnen zij de communicatie tussen burger en politiek verbeteren? De rol van bewustzijn bij het maken van keuzes zou wel eens kleiner kunnen zijn dan we denken. We worden geleid door eerste indrukken, onbewust ontvangen signalen en ervaringen uit het verleden. Labyrint ontrafelt samen met hoogleraren Victor Lamme en Ap Dijksterhuis ons brein in verkiezingstijd. Verder laat Prof. Alexander Todorov zien dat ons brein binnen enkele seconden karaktereigenschappen, zoals bijvoorbeeld bekwaamheid, aan gezichten toebedeelt. Voor Labyrint onderzocht hij wat de gezichten van Nederlandse politici onze hersenen vertellen. Spreekt het gezicht van Balkenende boekdelen over zijn karakter'?
Labyrint: Kiezen is wetenschap. VPRO/Teleac 2010, 32 minuten >
Hersenen en gedrag >
|
|
Onbekend gezicht
In ‘onbekend gezicht' aandacht voor de minuscuul kleine hersengebiedjes van het visuele systeem in de hersenen die ieder hun eigen functionaliteit hebben en die bepalend zijn of iemand een gezicht kan herkennen of zich ruimtelijk kan oriënteren. Hersenonderzoek maakt steeds duidelijker hoe gespecialiseerd onze hersenen zijn. Het visuele systeem - dat alles bij elkaar ongeveer een derde deel van de hersenschors in beslag neemt - is eigenlijk onderverdeeld in allerlei kleine gebiedjes, verantwoordelijk voor bijvoorbeeld kleurpercep- tie, voor het waarnemen en verwerken van ruimtelijke informatie, of voor gezichtsherken- ning. Martha Farah, neuropsycholoog aan de Universiteit van Pennsylvania: 'Het kunnen lezen van gelaatsuitdrukkingen is een belangrijke eigenschap in het sociale verkeer, maar soms is het nog intact bij mensen die geen gezichten meer kunnen herkennen, niet zien of iemand een man of een vrouw is of hoe oud een persoon is, maar die wel kunnen zien of iemand boos, blij of verdrietig is. Bij het zien van huizen en gezichten worden er in de visuele cortex verschillende hersengebiedjes actief. Je kunt dus niet zeggen dat er één allesomvattend gezichtszintuig is die alle informatie naar dezelfde plaats in de hersenen stuurt. Tijdens de evolutie kwamen mensen steeds weer voor nieuwe problemen te staan die stuk voor stuk moesten worden opgelost en dat leidde ertoe dat er steeds een nieuw gespecialiseerd gebiedje in de visuele hersenschors bijkwam. Daarom zitten we nu opgescheept met een ratjetoe van visuele processors die allemaal een vergelijkbare taak hebben. Er is er eentje om gezichten te herkennen, eentje voor het herkennen van de omgeving, het zien van bewegingen, et cetera.'
VPRO Noorderlicht. Onbekend gezicht. Karin Schagen, VPRO 2000, 25 minuten >
Hersenen en gedrag >
|
