Hakblok >
De Eeuwsels Helmond >

Het digitale tijdperk >
Stamboomonderzoek >
Popmuziek >

Online kijktips:
Berichten uit Nederland >
Energie en productie >
Filosofie >
Hersenen en gedrag >
Wereldberichten >

Geschiedenislinks >
Nieuwslinks >
Online kijken >
Taallinks >

Wegwijzer >
Over Van de hak op de tak >

Zoeken >
 

 

Het weer de afgelopen maand

De maand juni was warm, zonnig en droog. Met een gemiddelde maandtem- peratuur in De Bilt van 16,4 °C was het 1,2 °C warmer dan het langjarige gemiddelde. Er werden in De Bilt 21 warme dagen (maximumtemperatuur 20,0 °C of hoger) en negen zomerse dagen (maximumtemperatuur 25,0 °C of hoger) geregistreerd tegen twaalf, respectievelijk vier normaal. Op 28 juni werd in het Limburgse Arcen met 31,7 °C de landelijk hoogste temperatuur gemeten. Er viel gemiddeld over het land 23 millimeter wat 48 millimeter minder was dan het langjarig gemid- delde. Daarmee neemt juni de vijfde plaats in op de ranglijst van droge junimanden sinds 1901. De zon scheen gemiddeld over het land 265 uur tegen 192 normaal en daarmee was juni zeer zonnig. In De Bilt scheen de zon 281 uren tegen een langjarig gemiddelde van 187uren.

KNMI juni 2010 >

 
 
   
Kijktips voor de week van 26 juli 2010
 

I Wanna Be Boss

In de met een gouden kalf bekroonde documentaire ‘I Wanna Be Boss' worden vijf slimme Chinese studenten gevolgd tijdens hun stressvolle laatste jaar aan een middelbare school in Chongqing, een megapolis in centraal China. De studenten strijden, samen met 10,5 miljoen anderen uit het hele land, voor een beperkte hoeveelheid plekken bij de twee topuniversiteiten van Beijing. Zes dagen per week, vanaf 07:10 ‘s ochtends tot 22:30 's avonds studeren zij. Bijna elke minuut van hun dag is strikt aan banden gelegd, terwijl ze zich voorbereiden op het eindexamen dat hun toekomst zal bepalen. Geslaagde leerlinge: ‘Ik heb eerder een gevoel van verwarring dan van opluchting. Het is alsof ik iets verloren heb, maar ik heb een topscore gehaald en kan mijn droom waarmaken. Ik ga op de universiteit van Beijing journalistiek studeren. Ik ben een denker. Ik denk graag over dingen na. Zoals vrijheid. Ik studeerde hard omdat ik mijn vrijheid wilde. Maar vrijheid kun je niet eisen van de maatschappij, de school of van je ouders. Je moet vertrouwen op jezelf om je vrijheid te vinden. Deze negentien jaren van mijn leven heb ik volop geleefd. Als je je hart volgt, houdt niets je tegen. Ik kan het alleen mezelf verwijten dat ik niet eerder kon.'

VPRO Tegenlicht: I Wanna Be Boss, Marije Meerman. VPRO 2008, 50 minuten >

Berichten uit de wereld >

 

  

Het nieuwe rijden

Mobiliteit, vervoer en transport spelen een cruciale rol in de groene transitie. Momenteel rijden er 1 miljard auto’s op aarde en volgens Shell zullen dat er in het jaar 2050 zo’n 2 miljard zijn. Vorig jaar wisten ministers Van der Hoeven en Eurlings enthousiast te melden dat in 2020 ruim 2% van het Nederlandse wagenpark volledig elektrisch zal zijn: er moeten dan 200.000 elektrische auto’s zijn in Nederland. Vervolgens werd maar liefst 65 miljoen euro uitgetrokken voor financiële ondersteuning van die sector. Ter vergelijking: Frankrijk trekt er twee miljard euro voor uit en Duitsland wil 100.000 elektrische auto's in het jaar 2011. Martijn Noordam van All Green Vehicles in Oosterhout, de pioniers in Nederland op het gebied van elektrisch rijden: 'De politiek zegt 65 miljoen euro toe, maar waar gaan die naar toe? Er worden op zo'n presentatie auto's getoond die nog in de prototypefase zitten en nog niet de weg opmogen. De eerste groepen die in Nederland met elektrische auto's zullen gaan rijden, zijn bedrijven die werken in het binnenstedelijk transport en het openbaar vervoer. Kom dan niet met  de iMiev, een elektrische auto van Mitsubishi aanzetten want die kost 45.000 euro. Dat is een bood- schappenwagen en moeders die nu in een boodschappenwagen rijden willen misschien 9000 euro uitgeven voor een Hyundai i10. Denken we nu werkelijk dat de consument nu instaat is om 45.000 euro uit te geven in plaats van 9000 euro? Ik geloof het niet.'

VPRO Tegenlicht: Het nieuwe rijden, Eugène Paashuis. VPRO 2010, 50 minuten >

Energie en productie >

Energie zat grondstoffen tekort

Tekst website labyrint: Als de mens zijn leven niet snel betert, gaat in 2050 het licht uit en staat het verkeer stil. Olie en gas zijn dan op. Ook om de opwarming van het klimaat te stoppen, moet het gebruik van fossiele brandstoffen drastisch worden verminderd. Op zoek naar de toekomst van onze energie- voorziening bezocht Labyrint hoogleraar Mark Jacobson in Californië. Al in 2030 kunnen we volledig zijn overgeschakeld op duurzame energie, zegt hij. Zon, wind en water leveren namelijk meer energie dan we met zijn allen kunnen verbruiken, nu is de tijd om die energie om te zetten in elektriciteit. Maar zit daar niet het probleem?  Voor de bouw van windturbines en zonnepanelen zijn zeldzame metalen nodig, die we steeds meer gebruiken en daardoor straks onbetaalbaar zijn. Hebben we onvol- doende grondstoffen voor een duurzame wereld, of ligt de sleutel bij recyclen? René Klein, industrieelecoloog: 'In een elektrische auto ligt een batterij die 450 kilo weegt en daar zitten 6800 batterijen in zoals we die in laptops gebruiken. In die 6800 batterijen zit ongeveer 7 kilo Lithium en 60 kilo Kobalt. Als we nu massaal elektrische auto's zouden produceren dan zou daar de jaarlijkse productie van Lithium en Kobalt voor nodig zijn en tegelijkertijd moet je dan bedenken dat je dan geen enkel ander product zou kunnen maken: geen laptop- batterijen en geen batterijen voor mobile telefoons.'

Labyrint: Energie zat grondstoffen tekort. VPRO Teleac, 2010 33 minuten >

Energie en productie >

  

Serieuze spelletjes

Zelfdenkende en zelfhelende Robots nemen een steeds grotere plaats in ons leven in. Waar spelletjes en gaming enerzijds worden ingezet om mensen beter te maken worden dezelfde technieken gebruikt voor de vernietiging van de mens. Militairen voeren een nagenoeg virtuele oorlog waarbij ze de vijand alleen op beeldschermen zien. Steeds meer wapentuig heeft niet eens een bestuurder nodig want het denkt zelf, beslist zelf en als het moet vernietigt het zelf. Daarnaast zorgen dezelfde techieken voor een revolutie in de zorg. De patiënt revalideert spectaculair beter en sneller met behulp van de computer, bewegingsensoren en levensgrote videoschermen waarmee de patiënt als het ware in het eigen lichaam kijkt. Voice-over: 'De patiënt staat op een plaat die de kracht meet die de patiënt op de grond uitoefent. Deze gegevens worden doorgeven aan de computer. Met behulp van reflectoren registreren camera's de bewegingen van de patiënt. Zo ontstaat een totaalbeeld van de spierkracht. Met de rood gekleurde spieren zet Helena geen kracht, maar met de groengekleurde spieren wel. Zo zien patiënt en de therapeut meteen aan welke spieren moet worden gewerkt.'

Wetenschap 24: labyrint: Serieuze spelletjes, refgie Wim Schepens. VRRO/Teleac 2010, 32 minuten >

Berichten uit de wereld >

Profiel: Dick Swaab

Tekst website: 'Wij zijn ons brein' is een gevleugelde uitspraak van Dick Swaab, hoogleraar neurobiologie aan de Universiteit van Amsterdam en tot 2006 directeur van het Nederlands Instituut voor Hersenonderzoek. De hersenen bevatten onze persoonlijkheid en dat is de reden dat wat je ook doet emotioneel geladen is. Swaab ontneemt ons de illusie van een vrije keuze of wil: ons brein leidt ons, in plaats van wij het brein. Swaab ging van dierexperimenteel onderzoek over op het doen van onderzoek bij hersenen van overleden mensen. Hij zette daartoe in 1985 de Nederlandse Hersenbank op, destijds een unicum in de wereld. Het hersenonderzoek kreeg hierdoor een enorme impuls. Swaab is vooral bekend door zijn onderzoek naar de invloed die hormonale en (bio)chemische factoren al in de baarmoeder op de hersenont- wikkeling hebben. Omdat veel al in zo'n vroeg stadium wordt vastgelegd, kun je je afvragen waarvoor iemand verantwoordelijk kan worden gehouden. Op wetenschappelijk gebied is Swaab een van de belangrijkste, ook internationaal bekende, Nederlandse onderzoekers. Al jaren is hij bezig met onderzoek naar de ziekte van Alzheimer en naar het ontstaan van depressies. Swaab draagt zijn bevindingen met overtuiging uit en schuwt het maatschappelijk debat niet.'

KRO Profiel: Dick Swaab. Regie Eveline van Dijck, 2009, 30 minuten >

Hersenen en gedrag >

  

Profiel: Frans de Waal

Voice-over: 'Primatoloog De Waal realiseert zich dat verzoening en troost onder apen en hun vermogen om conflicten vreedzaam op te lossen raakt aan wat bij mensen moraal wordt genoemd. Het vermogen om ons in anderen te verplaatsen, om te delen, om te helpen. Volgens De Waal is er ook, als het om de moraal gaat, geen breuk tussen mensen en dieren, maar een evolutionaire ontwikkeling die vele miljoenen jaren teruggaat. We zijn net als apen van nature niet alleen slecht en zelfzuchtig, maar ook goed en meelevend. Maar voorlopig ondervindt De Waal net als Darwin in zijn tijd nog weinig steun voor zijn ideeën. De Waal: 'Darwin beweerde dat moraliteit bij mensen, net als emoties bij dieren, een continue ontwikkelingen had doorgemaakt, maar Thomas Huxley, een tijdgenoot en voorstander van Darwin, vond dat te ver gaan. Hij was van mening dat wij als mensen heel hard moeten werken om moreel te zijn want eigenlijk zijn we zelfzuchtig, onvrien- delijk, tegenover anderen en als we altruïstisch zijn is dat eigenlijk maar schijn. De metafoor die hij gebruikte was dat van de tuinman die de tuin in het gareel moet zien te houden omdat die anders zou verwilderden. We zijn eigenlijk slecht, maar als we heel hard werken kunnen we een beetje goed worden. Darwin geloofde dat niet en ik ben het helemaal met hem eens. Ik geloof dat er een diepe kern in de mens is van solidariteit en dat is waar de moraliteit op is gebaseerd. Dat vind je ook terug bij dieren'.

KRO Profiel: Frans de Waal. Regie Kees Vlaanderen. KRO 2009, 34 minuten >

Hersenen en gedrag >