Massamoord in Srebrenica


Begrafenis van geïdentificeerde slachtoffers in 2005. Photo Amel Emric/AP.

Op 11 juli 1995 wordt door Bosnische Serviërs onder leiding van de Servische generaal Ratko Mladic (1942) de moslimenclave Srebrenica in Bosnië-Herzegovina veroverd.

Tijdens de Bosnische oorlog (1992-1995) in Bosnië-Herzegovina werd in 1993 door de veilig- heidsraad van de VN zes moslimenclaves: Bihac, Gorazde, Sarajevo, Srebrenica, Tuzla en Zepa aangewezen als veilige gebieden in Bosnisch Servisch gebied die beschermd zouden worden door militairen van de VN-missie UNPROFOR. Vanaf maart 1994 werd ‘Dutchbat III', een Nederlandse eenheid van de lucht- mobiele Brigade onder het commando van Luitenant-kolonel T. Karremans (1948) verant- woordelijk voor de bewaking van de moslim- enclave Srebrenica.

Toen de moslimenclave op 11 juli 1995 door Bosnische Serviërs aangevallen en veroverd werd, stonden de 430 Nederlandse ‘Blauw- helmen' machteloos tegenover het militaire overwicht van de Bosnische Serviërs en konden niet verhinderen dat mannen en vrouwen gescheiden werden en dat ruim 7500 mannen met bussen weggevoerd werden die later wer- den geëxecuteerd. Op 21 juli 1995 verliet Dutch- bat III de enclave en keerde via Zagreb terug naar Nederland. Het drama in Srebenica kende een lange politieke nasleep in Nederland. Vanaf de dramatische gebeurtenissen in juli 1995 ont- stond er in Nederland een discussie over de rol van de Nederlandse militairen. Hadden de ‘Blauwhelmen' er alles aan gedaan om te voorkomen dat de moslimmannen werden weg- gevoerd? Werd foto- en videomateriaal van de gebeurtenissen in Srebenica met opzet bescha- digd door de overheid om de ware toedracht te verhullen?

In september 1996 kreeg het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) van het Kabinet-Kok de opdracht om de gang van zaken rond de val van Srebrenica te onderzoe- ken. In april 2002 verscheen het rapport ‘Srebrenica, een ‘veilig' gebied' van het NIOD met als belangrijkste conclusie dat Nederland geen schuld had aan het drama, maar er wel medeverantwoordelijk voor was. In de week na het verschijnen van het rapport kondigden de ministers Pronk en De Grave aan te zullen opstappen waarna premier Kok op 16 april 2002, een maand voor de Tweede Kamerver- kiezingen, het ontslag van zijn kabinet indiende bij de koningin. Omdat er na de val van het kabinet geen inhoudelijk politiekdebat plaatsge- vonden had , stelde de Tweede Kamer op 5 juni 2002 een Parlementaire enquêtecommissie in onder voorzitterschap van Bert Bakker van D'66 om het drama in Srebrenica te onderzoeken. Op 27 januari 2003 kwam de commissie in haar eindrapport ‘Missie zonder vrede' tot de conclu- sie dat de schuld van de moord op de ruim 7500 Moslimmannen in Srebrenica bij de Bosnische Serviërs lag, maar dat Nederland ‘een geheel eigen verantwoordelijkheid' had in het drama en dat het aftreden van het Kabinet-Kok in 2002 terecht is geweest. Oud-bevelhebber Couzy van de Nederlandse landmacht had volgens de com- missie ‘onprofessioneel en verwijtbaar' gehan- deld door informatie over oorlogsmisdaden niet te melden bij Minister van Defensie Joris Voor- hoeve. Bij de defensietop was er echter geen sprake geweest van het bewust achterhouden van informatie waardoor bevelhebber Van Baal, die in 2002 op moest stappen, eerherstel kreeg.

NOS Journaal: dossier Srebrenica >
Nova: Srebrenica: een reconstructie (1995) >
Nova: Zoektocht naar mannen uit Srebrenica >
Netwerk: Srebrenica, tien jaar later (2005) >
Netwerk: het trauma van Dutchbat (2005) >
Holland Doc: de vrouwen van Srebrenica >
Parlement: Kabinetscrisis 2002: Srebrenica >
Parlement: Parlementaire enquête Srebrenica >
VPRO: Het NIOD Srebrenica-rapport >
VPRO: Thema-uitzending Srebrenica (2005) >
NIMH: eerdere VN-missies >

 

De eerste digitale videocamera

In 1995 brengt de Japanse elektronicafabrikant Sony de Handycam DCR-VX1000, de eerste digitale videocamera op de consumentenmarkt.

De introductie van de digitale videocamera was een enorme sprong voorwaarts in de moge- lijkheid om videobeelden op een Pc te bewerken. Voor de komst van de digitale camera had je kostbare software en een video- kaart nodig om het analoge beeldmateriaal digitaal te vertalen. De DCR-VX1000 nam de beelden op in het Mini-DV formaat en beschikte over een zogeheten FireWire poort waarmee de videocamera rechtsreeks op de Pc kon worden aangesloten.

Sony History (Engelstalig) >
Tijdlijn het digitale tijdperk >

 

Yahoo

In 1995 wordt het internetbedrijf Yahoo Incor- porated opgericht.

In 1994 ontwikkelden de Amerikaanse studenten David Filo en Jerry Yang van de universiteit van Standford in Californië de populaire zoekma- chine Yahoo waarmee webpagina's op het internet kunnen worden gezocht. Yahoo vormde de basis van het in 1995 door Filo en Yang opgerichte internetbedrijf Yahoo Incorporated dat uitgroeide uit tot een succesvolle beurs- genoteerde onderneming dat in 2005 de bekende fotosite Flickr overnam.

Wiki: Yahoo >
Yahoo (Engelstalig) >
Search Engine History (Engelstalig) >
Tijdlijn het digitale tijdperk >

 

De jaren negentig:

Beeldbank: de jaren negentig >
Beeld en geluid: humor en satire op tv >

Teleac: de nieuwe tijd >
RMA: veertig jaar jeugdcultuur >

Geschiedenis links algemeen >

 

Het weer in 1995

De winter van 1994/1995 is uitzonderlijk zacht en nat en staat op de zesde plaats van warme winters en op de tweede plaats van natste win- ters sinds het begin van de officiële waarne- mingen in 1901.

De gemiddelde wintertemperatuur was 5.3 °C en er viel maar liefst 331 millimeter neerslag. De zomer van 1995 was warm met een gemid- delde temperatuur van 18.2 °C en 725.3 uren zon en komt daarmee op de vijfde plaats van warme zomers sinds het begin van de officiële waarnemingen in 1901.

KNMI >

 

Parlement & Politiek

In 1995 regeert het eerste paarse Kabinet-Kok (1994-1998)

Het Kabinet-Kok I bestond uit ministers van de PvdA (Partij van de Arbeid), D66 (Democraten '66) en de VVD (Volkspartij voor Vrijheid en De- mocratie). Minister-president Kok (1938) kwam uit de PvdA.

 

Evacuatie in rivierengebied

Op 31 januari en 01 februari 1995 moeten in verband met overstromingsgevaar van de grote rivieren 250.000 mensen uit het Nederlandse ri- vierengebied worden geëvacueerd.

Door aanhouden regenval trad in januari 1995 de rivier de Maas opnieuw buiten haar oevers in ondermeer Borgharen, Itteren, Venlo en Roermond. Niet alleen de Maas maar ook de waterstand van de Rijn, de Waal en de IJssel steeg dit jaar tot een recordhoogte waardoor er op diverse plaatsen gevaar dreigde voor een dijkdoorbraak. Eind januari was het overstro- mingsgevaar zo groot dat de overheid besloot om op 31 januari en 01 februari 250.000 men- sen te evacueren uit ondermeer het land van Maas en Waal, de Bommelerwaard, de Tieler- waard, de Ooijpolder en de Culemburgerwaard.

De dijken hielden stand en iedereen kon weer naar huis toen het overstromingsgevaar gewe- ken was. In 1995 kwam de regering met een Deltaplan Grote Rivieren waarin geregeld werd dat de komende jaren kwetsbare dijken en kaden langs de grote rivieren verhoogd en of versterkt zullen worden.

KNMI: wateroverlast en overstromingen >
KNMI: overstromingsregens >

De Maaswerken >
Ruimte voor de rivier >
Waterland >

 

Premier Rabin Vermoord

Op 04 november 1995 wordt in het centrum van de Israëlische stad Tel Aviv premier Yitzhak Rabin (1922-1995) door de Joodse extremist Ygal Amir doodgeschoten.

Een motief voor de aanslag was dat religieuze extremisten in Israël fel gekant waren tegen de Oslo-akkoorden van 1993 en het beleid van Ra- bin om de macht op de Westelijke Jordaanoever geleidelijk over te gedragen aan de Palestijnen.

Windows 95

In 1995 brengt het Amerikaanse softwarebedrijf Microsoft het eerste 32-bitscomputerbesturings- systeem Windows 95 op de consumentenmarkt.

In Windows 95 werden het besturingssysteem MS-DOS en de grafische gebruikersinterface Windows voor de eerste keer als een geïntegreerd pakket aangeboden. Windows 95, dat hierdoor een zelfstandig besturingssysteem was geworden, had voor bepaalde functionaliteit nog wel MS-DOS nodig, maar de consument merkte daar niets van. Nieuw in Windows 95 waren de startknop, de taakbalk en de ondersteuning voor langere bestandsnamen. Windows 95 was een succesvol product voor Microsoft waarvoor mensen bij de eerste uitgifte in campingstoeltjes en slaapzakken voor de winkels bivakkeerden. Voor de reclamecam- pagne gebruikte Microsoft het liedje Start Me Up van de Rolling Stones van het album Tattoo You uit 1981. Wegens een gebrek aan concurrentie groeide Microsoft vanaf Windows 95 uit tot wereldmarktleider voor computerbesturingssys- temen. Windows 95 werd in 1998 opgevolgd door Windows 98, in 1999 door Windows 98 SE (Second Edition) en Windows ME, de laatste op MS-DOS gebaseerde versie van Windows.

Wiki: Windows 95 >
You Tube : Commercial: Start Me Up >
Tijdlijn het digitale tijdperk >

Op 24 mei 1995 wint Ajax in Wenen de Champions League door in de finale het Ita- liaanse AC Milan met 1-0 te verslaan.

 

Vrede in Bosnië-Herzegovina

Op 14 december 1995 komt er een einde aan de Bosnische oorlog (1992-1995) in Bosnië Herze- govina als in de Franse hoofdstad Parijs het verdrag van Dayton ondertekend wordt door de Servische president Slobodan Milosevic (1941-2006), de Bosnische president Alija Izetbegovic (1925-2003) en de Kroatische president Franjo Tudjman (1922-1999).

In 1995 werd de onmacht van de VN-vredes- missie UNPROFOR tijdens de Bosnische oorlog pijnlijk zichtbaar. Bosnische Serviërs gijzelden regelmatig VN-Blauwhelmen en gebruikten deze als levend schild om hun eigen stellingen te verdedigen. In juli 1995 veroverden Bosnische Serviërs de Moslimenclaves Zepa en Srebrenica waar 7500 moslimmannen werden vermoord. Op 28 augustus 1995 ontplofte er een granaat op een drukke markt in Sarajevo, vermoedelijk afgevuurd vanuit Bosnisch Servische stellingen, waarbij zevenendertig burgers om het leven kwamen. Door deze gebeurtenissen veranderde het internationale politieke klimaat ten aanzien van de Bosnische oorlog. Op 30 augustus begon de NAVO een twee weken durend grond- en luchtoffensief (Operatie  Deliberate Force) tegen Bosnisch Servische stellingen. Op 14 oktober kwamen de strijdende partijen een staakt-het-vuren overeen waarna op de Amerikaanse legerbasis Dayton in de VS in geheim diploma- tiekoverleg werd gevoerd tussen de regerings- leiders van de strijdende partijen onder leiding van de Amerikaanse onderhandelaar Richard Holbrooke (1941). Deze besprekingen leidde tot het verdrag van Dayton dat formeel een einde aan de Bosnische oorlog maakte. Bosnië- Herzegovina werd opgedeeld in twee bestuur- lijke gebieden: een Moslim-Kroatische Federatie (Federatie van Bosnië en Herzegovina) en de Servische Republiek (Republiek Srpska).

In 1995 werd president Radovan Karadzic (1945) van de Servische Republiek (Republiek Srpska) als politiek eindverantwoordelijke en opperbevelhebber van het Bosnisch Servische leger door het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag aangeklaagd voor misdaden tegen de mense- lijkheid en volkerenmoord. In 1996 trad Kara- dzic af als president van de Servische Republiek en wist tot aan zijn arrestatie in 2008 uit handen van het Joegoslavië-tribunaal te blijven. Op 21 juli 2008 werd Karadzic in de Servische hoofdstad Belgrado gearresteerd en enkele dagen later uitgeleverd aan het Joegoslavië- tribunaal in Den Haag waar hij op donderdag 31 juli 2008 werd voorgeleid.

In mei 1999 werd de Servische president Slobodan Milosevic (1941-2006) door het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag aangeklaagd voor oorlogsmisdaden in Kosovo, Bosnië en Kroatië. Op 1 april 2001 werd Milosevic in Bel- grado gearresteerd en op 28 juni 2001 over- gebracht naar de gevangenis in Scheveningen om terecht te staan voor het internationale gerechtshof. Bovenop de aanklacht van oorlogs- misdaden werd hij in 2001 ook in staat van beschuldiging gesteld voor volkenmoord voor zijn aandeel op de moord van 7500 moslim- mannen in Srebrenica. Op 11 maart 2006 is Milosevic in zijn gevangeniscel in Scheveningen overleden.

Van de Bosnisch Servische legerleiding kregen generaal Stanislav Galic en generaal Radislav Krstic respectievelijk levenslang en 35 jaar cel opgelegd door het Joegoslavië-tribunaal voor hun medeplichtigheid aan de belegering en verovering van de moslimenclave Srebrenica. De eindverantwoordelijke voor de militaire ope- raties in Bosnië-Herzegovina generaal Ratko Mladic (1942) is nog altijd voortvluchtig.

Wiki: Bosnische oorlog >
Wiki: Oorlogen in Joegoslavië >
NOS Journaal: dossier Karadzic >
NOS Journaal: dossier Milosevic >
Nova: terug naar Sarajevo >
Nova: Heden en verleden van Sarajevo >
Nova: Ratko Mladic >
Nova: dossier Joegoslavië-Tribunaal >
kinderen van Sarajevo: een schot in de roos >
Circus Sarajevo >

 

De eerste Mp3-speler

In september 1995 wordt door het Duitse Fraunhofer Instituut voor geïntegreerde schake- lingen WinPlay3, de eerste Mp3-speler voor Pc's met het besturingsprogramma Windows uitge- bracht.

MPEG-1 Layer 3 (Mp3) is een compressietech- niek voor geluidsbestanden die werd ontwikkeld door een team onder leiding van ingenieur Karlheinz Brandenburg (1954) van het Duitse Fraunhofer Instituut dat in opdracht voor de Moving Pictures Experts Group (MPEG) stan- daarden ontwikkelde voor geluid- en videocom- pressie. MPEG werd in 1988 in het leven geroepen door de ISO, de internationale organisatie voor standaardisatie in Genève, Zwitserland. De Mp3-tecniek is gebaseerd op het uitfilteren van de voor mensen onhoorbare geluidselementen waardoor de opslagcapaciteit van een geluidbestand aanzienlijk wordt verkleind en daardoor geschikt wordt voor het versturen via internnet. Vanaf de millenniumwis- seling is het Mp3-formaat het meest gebruikte bestandsformaat voor het gratis of betaald downloaden van liedjes via het internet en het afspelen van deze liedjes op de thuiscomputer of op een draagbare Mp3-speler.

Wiki: Mp3 >
Bright: Herr Mp3 >
MPEG (Engelstalig) >
Tijdlijn het digitale tijdperk >

 

Eredivisie Voetbal

In 1995 wordt Ajax landskampioen voetbal.

Eredivisie >
KNVB >

 

Tour de France 1995

In 1995 wint de Spanjaard Miguel Indurain voor vijfde achtereenvolgende keer de Tour de Fran- ce. Jeroen Blijlevens wint een etappe.

Tour de France >

             
 

 

 

 

Muziek in 1995

 

Van de hak op de tak - muziekkeuze van 1995 (alfabetisch)

Deze lijst bestaat uit liedjes die dit jaar of op album of als single uitgebracht zijn. De aangekruiste liedjes worden verzameld in de rubriek: muziekfavorieten >

Alanis Morissette - You Oughta Know
Bjork - Army Of Me
Black Grape - Reverend Black Grape x
Black Grape - Shake Your Money
Blur - Country House x
Blur - The Universal
Collective Soul - December x
Collective Soul - The World I Know x
Faithless - Insomnia x
Foo Fighters - Big Me
Foo Fighters - This Is A Call x
Moby - Everything Is Wrong
Moby - Feeling So Real
Moondog Jr. - TV-song x
Oasis - Don't Look Back In Anger
Oasis - Roll With It x
Oasis - Wonderwall x
Paul Weller - The Changingman x
Paul Weller - You Do Something To Me
Pavement - Rattled By The Rush
PJ Harvey - Down By The Water
Pulp - Common People x
Pulp - Pencil Skirt
Pavement - Rattled By The Rush
Radiohead - Fake Plastic Trees
Radiohead - Street Spirit x
Rancid - Time Bomb
Red Hot Chili Peppers - Aeroplane
Red Hot Chili Peppers - My Friends
The Chemical Brothers - Leave Home x
The Jayhawks - I'd Run Away
The Jayhawks - Ten Little Kids
The Presidents of The United States of America - Lump
The Presidents of the United States of America - Peaches x
The Smashing Pumpkins - 1979 x
The Smashing Pumpkins - Bullet With Butterfly Wings x
Therapy - Diane
Tricky - Black Steel x
Underworld - Born Slippy x

 

Van de hak op de tak - albumkeuze van 1995 (alfabetisch)

Alanis Morrisette - Jagged Little Pill
Björk - Post
Black Grape - It's Great When You're Straight..Yeah!
Blur - The Great Escape
Collective Soul - Collective Soul
Foo Fighters - Foo Fighters
Moby - Everything Is Wrong
Moondog Jr. - Everyday I Wear a Greasy Black Feather on My Hat
Oasis - (What's the Story) Morning Glory?



P.J. Harvey - To Bring You My Love
Paul Weller - Stanley Road
Pavement - Wowee Zowee
Pulp - Different Class
Radiohead - The Bends
Rancid - And Out Come the Wolves
Red Hot Chili Peppers - One Hot Minute
The Chemical Brothers - Exit Planet Dust
The Flaming Lips - Clouds Taste Metallic
The Jayhawks - Tomorrow the Green Grass
The Presidents of the United States of America - The Presidents of the
United States of America
The Smashing Pumpkins - Mellon Collie and the Infinite Sadness
Tricky - Maxinquaye


De nummer 1-hits van de Nederlandse top 40 in 1995 (alfabetisch)

Cline Dion - Think Twice
Clouseau - Passie
Coolio - Gangsta's Paradise
Gompie - Alice, who the X is Alice
Guus Meeuwis & Vagant - Het is een nacht (levensecht)
Höllenboer - Het busje komt zo
Irene Moors & De Smurfen - No Limit
Linda, Roos & Jessica - Ademnood
Technohead - I Wanna Be A Hippy
Vangelis - Conquest Of Paradise

Van de hak op de tak muzieklinks >

 

Film in 1995

 

Van de hak op de tak - Filmkeuze van 1995 (alfabetisch)

Apollo 13 - Ron Howard >
Braveheart - Mel Gibson >
Desperado - Robert Rodriguez >
Land and Freedom - Ken Loach >
Nixon - Oliver Stone >
Se7en - David Fincher >
Smoke - Wayne Wang >
The Bridges of Madison County - Clint Eastwood >
The Quick and the Dead - Sam Raimi >

Website Cinema >