Hendrik Willem Gispen


Gispen - rookfauteuil 401

In 1981 is de Nederlandse industrieelontwerper Hendrik Willem Gispen (1890-1981) overleden. In de jaren twintig en dertig van de twintigste eeuw produceerde Gispen in een modernistische stijl stalen buismeubelen en kantoormeubilair.

 

De eerste IBM Personal Computer

In 1981 brengt het Amerikaanse computerbe- drijf IBM in de Verenigde Staten de eerste Personal Computer op de consumentenmarkt.

De IBM-PC 5150 was de eerste professionele computer die geschikt was voor kantoor- en privégebruik. De rekenkracht van de IBM-PC kwam van de Intel 8088 16-bitsprocessor met een kloksnelheid van vijf Megahertz en 29.000 ingebouwde transistors. De IBM-PC draaide op MS-DOS (Microsoft Disk Operating System) de eerste besturingsoftware voor personal compu- ters. MS-DOS was een BASIC-interpreter die geschreven werd door Bill Gates en Paul Allen van het Amerikaanse softwarebedrijf Microsoft, maar was relatief moeilijk te bedienen omdat deze nog geen grafische gebruikersinterface en muis had. Voor het opstarten van de besturings- software en het opslaan van bestanden werden floppydisks gebruikt.

VPRO: de PC-Revolutie >
Een Vandaag: De eerste PC >
IBM history (Engelstalig) >
Wiki: computer >
Tijdlijn het digitale tijdperk >

 

Griekenland bij Europa

Op 01 januari 1981 werd Griekenland als tiende lid toegelaten tot de Europese Gemeenschap.

EU: periode 1980-1989 >
EU: geschiedenis van de Europese Unie >

 

Vredesdemonstratie in Amsterdam

Op 21 november 1981 demonstreren meer dan 400.000 mensen in Amsterdam tegen het NAVO-plan om 572 kruisraketten in West-Europa te plaatsen waarvan 48 in Nederland.

De beslissing over de plaatsing werd na 1981 steeds uitgesteld en het plaatsingsbesluit werd pas definitief getekend door het eerste Kabinet Lubbers in 1985. De raketten kwamen er nooit omdat, door verandering van het politieke- en economische klimaat in de Sovjet-Unie, de Russen besloten om hun SS20 raketten te ontmantelen waardoor het niet meer nodig was om kruisraketten in Nederland te plaatsen.

VPRO: de vredesdemonstratie van 1981 >
VPRO: de avond van de bom >
EO: Waar was u toen? >

 

Amerikaanse gijzelaars vrij

Op 21 januari 1981 worden de 55 gijzelaars in de Amerikaanse ambassade in de Iraanse hoofdstad Teheran na 444 dagen vrijgelaten.

In november 1979 bezetten Islamitische militan- ten de Amerikaanse ambassade in Teheran. De gijzelnemers eisten ondermeer de uitlevering van de op dat moment in de Verenigde Staten verblijvende voormalige leider van Iran Sjah Mohammed Reza Pahlavi (1919-1980). Wiki: gijzelaarcrisis Iran (Engelstalig) >

 

Eredivisie Voetbal

In 1981 werd AZ '67 landskampioen voetbal.

Eredivisie >
KNVB >
VPRO: AZ, of: hoe maak je een topclub >
VPRO: het Cruijff-effect >

 

Tour de France 1981

In 1981 won de Fransman Bernard Hinault voor de derde keer de Tour de France. Johan van de Velde (2), Ad Wijnands (2) en Peter Winnen wonnen een etappe. Tour de France >

 

 

De jaren tachtig:

Beeld en geluid: humor en satire op tv >
Teleac: de nieuwe tijd >
Cultuurwijs: kleding 1980-1985 >
RMA: veertig jaar jeugdcultuur >
Het tijdperk van de illusieloosheid >
Geschiedenis links algemeen >

 

Het weer in 1981

In 1981 was er sinds lange tijd sprake van een witte kerst. In het midden van Nederland viel plaatselijk 20 centimeter sneeuw, maar de provincies Limburg en Noord-Brabant moesten genoegen nemen met slechts enkele centime- ters sneeuw. Overdag dooide het licht. KNMI: witte kerst >

 

Parlement & Politiek

Op 26 mei 1981 is D66 (Democraten '66) de grote winnaar van de Tweede Kamerverkie- zingen.

Lijsttrekker Jan Terlouw (1931) van D66 leidde zijn partij van acht naar zeventien zetels. Het zittende Kabinet-Van Agt 1 (1977-1981) dat be- stond uit ministers van het CDA (Christen Democratisch Appèl) en de VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie) verloor haar meerderheid in de Tweede Kamer. Na moeiza- me onderhandelingen werd in september het tweede Kabinet-Van Agt (1981-1982) gevormd dat bestond uit ministers van het CDA, de PvdA (Partij van de Arbeid) en D66. Minister-president Van Agt (1931) kwam uit het CDA. Het nieuwe kabinet, met Joop den Uyl (1919-1987) van de PvdA op een verzwaard ministerie van Sociale Zaken en werkgelegenheid, kwam al op 16 oktober 1981 in de problemen over de finan- ciering van het banenplan.

Parlement: Kabinet-Van Agt II >
Parlement: D66 >
Parlement: kabinetscrisis van 1981 en 1982 >

 

Krakersrellen in Nijmegen

Op 23 februari 1981 vinden er in Nijmegen heftige krakersrellen plaats.

In verband met de sloop van huizen voor de bouw van een parkeergarage bij Plein 44 werden leegstaande panden in de omgeving van de Piersonstraat door krakers bezet. Honderden krakers organiseerden ludieke, vreedzame acties tegen de sloop van de huizen en barri- cadeerden de omgeving, maar konden de ongekend harde ontruiming van de panden door de politie en marechaussee niet verhinderen. De parkeergarage werd nooit gebouwd. VPRO: plaats van herinnering: Nijmegen >

 

Aanslag op de Paus

Op 13 mei 1981 raakte Paus Johannes Paulus II levensgevaarlijk gewond toen hij op het Sint Pietersplein in Rome neergeschoten werd door de Turk Mehmet Ali Agca. Het motief voor de aanslag werd nooit opgehelderd. Nova: Johannes Paulus II >

 

Marcel Breuer


Wassilystoel 1925

Op 01 juli 1981 is de Hongaars/Amerikaanse architect en meubelontwerper Marcel Breuer (1902-1881) overleden.

Marcel Breurer was in de jaren twintig van de twintigste eeuw verbonden aan de Duitse kunst- academie Bauhaus (1919-1933). Een kernidee van het onderwijs aan het Bauhaus was het bij elkaar brengen van kennis en vaardigheden van kunstenaars en vakmensen om zo tot een rea- listische architectuur en design te komen die aansloot bij de industrie en de behoeften van klanten. In de jaren twintig experimenteerde Breuer ondermeer met stalen buismeubelen wat in 1925 leidde tot de Wassilystoel, een stoelont- werp voor de Russische kunstenaar Wassily Kandinsky. In de jaren vijftig ontwierp Breurer ondermeer het UNESCO-gebouw in Paris (1958) en de Bijenkorf van Rotterdam (1957).

Marcel Breuer >
Cultuurnetwerk: Bauhaus >
Cultuurnetwerk: de industriemarkt >
Architonic: meubelontwerpen van Breuer >

 

 

 

President Sadat van Egypte vermoord

Op 06 oktober 1981 wordt de Egyptische presi- dent Anwar Sadat (1918-1981) tijdens een mili- taire parade door fundamentalistische militairen doodgeschoten.

Sinds de ondertekening op 26 maart 1979 van de Camp David-akkoorden, het vredesverdrag tussen Egypte en Israël waarin Egypte de staat Israël erkent, kwam president Sadat onder vuur te liggen. De toenadering van Sadat tot Israël werd door de Arabische wereld scherp veroor- deeld. In eigen land werd het verdrag door fun- damentalistische moslims radicaal afgewezen en leidde uiteindelijk tot zijn dood. Sadat werd op- gevolgd door Hosni Mubarak (1928).

Wiki: Anwar Sadat >
Wiki: Hosni Mubarak >

 

Ronald Reagan nieuwe president van de VS

Op 20 januari 1981 is de voormalige filmster Ronald Reagan (1911-2004) geïnaugureerd als president van de Verenigde Staten. De Republikein Ronald Reagan won in november 1980 de presidentsverkiezingen van zijn Democratische tegenstander Jimmy Carter (1924).

White House: Ronald Reagan (Engelstalig) >
Amerika: Ronald Reagan >

 

Aanslag op Reagan

Op 30 maart 1981 schoot John Hinckley zes kogels af op president Ronald Reagan (1911-2004) toen deze het Hilton Hotel in Washington verlaat. Een kogel trof Reagan in de borst, maar hij raakte niet levensgevaarlijk gewond. De perssecretaris en een agent werden eveneens door rondvliegende kogels geraakt. John Hinkley werd later dit jaar niet toerekeningsvatbaar geacht voor de aanslag. Wiki: John Hinckley (Engelstalig) >

 

Eerste vlucht Space Shuttle

Op 12 april 1981 gaat het Amerikaanse ruimte- vaartprogramma een nieuwe fase in met de lancering van de eerste Space Shuttle STS-1 (Space Transportion System) Columbia.

De Space Shuttle is een ruimtevliegtuig dat met hulpraketten in een baan om de aarde wordt gebracht en als een vliegtuig op aarde kan landen waarna het toestel kan worden herge- bruikt. De Columbia, met aan boord de astronauten John Young en piloot Robert Crip- pen, landde op 14 april 1981 veilig op de vloegbasis Edwards AFB in Californië.

NASA: Space Shuttle STS-1 (Engelstalig) >
NASA: Shuttle programma (Engelstalig) >
NOS: tijdlijn ruimtevaart >
Kennislink: dossier 50 jaar ruimtevaart >
Stichting Rehon >
Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart >

AIDS

In 1981 wordt door het Center for Disease Control (CDC) in Atlanta, Verenigde Staten voor de eerste keer melding gemaakt van een zeldzame vorm van kanker en luchtweginfecties bij jonge homoseksuele mannen.

Later dat jaar werd duidelijk dat de ziekte zich niet alleen beperkte tot homoseksuele mannen, maar ook voorkwam bij drugsgebruikers die zichzelf met vuile, door anderen gebruikte injec- tienaalden, injecteerden. De melding van het CDC in Atlanta was de eerste beschrijvingen van wat later de naam Acquired Immune Deficiency Syndrome (AIDS) kreeg. AIDS is een aantasting van het immuunsysteem en wordt veroorzaakt door het HIV-virus dat vooral via bloed en sperma van de ene op de andere mens wordt overgedragen.

Kennislink: de oorsprong van AIDS >
NVSH: AIDS >
De geschiedenis van AIDS (Engelstalig) >
De oorsprong van AIDS (Engelstalig) >

             
 

 

 

 

Muziek in 1981 (alfabetisch)

Deze lijst bestaat uit liedjes die dit jaar of op album of als single uitgebracht zijn. De aangekruiste liedjes worden verzameld in de rubriek: muziekfavorieten >

A Certain Ratio - Shack Up x
Black Flag - Louie Louie
David Bowie & Queen - Under Pressure x
Elvis Costello - A Good Year For The Roses x
Eurythmics - Revenge
Evelyn King - I'm In Love
Frank Zappa - Doreen
Frank Zappa - You Are What You Is x
Gang of Four - To Hell With Poverty x
Gang of Four - What We All Want x
Grace Jones - Pull Up To The Bumper x
Heaven 17 - (We Don't Need This) Fascist Groove Thang x
Heaven 17 - Geisha Boys And Temple Girls
J. Geils Band - Centrefold x
J. Geils Band - Freeze-Frame
Joy Division - Digital x
King Crimson - Matte Kudasai x
Kraftwerk - Computer World
Little River Band - Night Owl
Muddy Waters - Champagne & Reefer
Muddy Waters & The Rolling Stones - Trouble No More x
Orchestral Manoeuvres in the Dark - Joan of Arc
Phil Collins - In The Air Tonight
Prince - Sexuality x
Public Image Ltd - Flowers of Romance x
R.E.M. - Radio Free Europe x
Rick James - Super Freak x
Rush - Limelight
Rush - Tom Sawyer
Spandau Ballet - Chant No.1
The Cars - Cruiser x
The Cars - Shake It Up
The Gun Club - For the Love of Ivy x
The Gun Club - Preaching the Blues x
The Human League - Don't You Want Me
The Human League - Love Action x
The Police - Every Little Thing She Does Is Magic
The Police - Invisible Sun x
The Police - Spirits In The Material World
The Psychedelic Furs - Dumb Waiters
The Rolling Stones - Hang Fire x
The Rolling Stones - Start Me Up x
The Rolling Stones - Waiting On A Friend
The Specials - Ghost Town
Tom Tom Club - Genius Of Love
U2 - Rejoice

Nederlandstalig:

Doe Maar - Sinds een dag of twee

De Nederlandstalige liedjes worden verzameld in de rubriek: Nederlandstalige muziekfavorieten >

 

Albumkeuze van 1981 (alfabetisch)

A Certain Ratio - Do the Du
Alice Cooper - Special Forces
Bauhaus - Mask
Black Flag - Damaged
Brian Eno and David Byrne - My Life in the Bush of Ghosts
Depeche Mode - Speak & Spell
Elvis Costello & The Attractions - Almost Blue
Elvis Costello & The Attractions - Trust
Eurythmics - In the Garden
Frank Zappa - You Are What You Is
Gang of Four - Solid Gold



Grace Jones - Nightclubbing
Gun Club - Fire of Love
Heaven 17 - Penthouse and Pavement
J. Geils Band - Freeze Frame
Joy Division - Still
King Crimson - Discipline
Kraftwerk - Computer World
Muddy Waters - King Bee
Oingo Boingo - Only a Lad
Orchestral Manoeuvres in the Dark - Architecture & Morality
Phil Collins - Face Value
Prince - Controversy
Public Image Ltd - Flowers of Romance
Rick James - Street Songs
The Birthday Party - Prayers on Fire
The Cars - Shake It Up
The Human League - Dare
The Police - Ghost in the Machine
The Psychedelic Furs - Talk Talk Talk
The Rolling Stones - Tattoo You
Tom Tom Club - Tom Tom Club
U2 - October
X - Wild Gift

Nederland:
Doe Maar - Skunk (NL)

 

De nummer 1-hits van de Nederlandse top 40 in 1981 (alfabetisch)

Abba - One of Us
Alvin Stardust - Pretend
Anita Meyer - Why Tell Me Why
Bucks Fizz - Making Your Mind Up
Champaign - How 'bout Us
Diana Ross - Why Do Fools Fall In Love
Drukwerk - Je loog tegen mij
Frank Duval & Orchestra - Angel Of Mine
Michael Jackson - One Day In Your Life
Ph.d - I Won't Let You Know
Phil Collins - In The Air Tonight
Queen & David Bowie - Under Pressure
Rubberen Robbie - De Nederlandse sterre die strale overal
Sheena Easton - For Your Eyes Only
Stars On 45 - Stars On 45
The Police - Every Little Thing She Does Is Magic
Ultravox - Vienna

Van de hak op de tak muzieklinks >

 

Film in 1981 (alfabetisch)

Body Heat - Lawrence Kasdan >
Christiane F. - Wir Kinder vom Bahnhof Zoo - Uli Edel >
Czlowiek z zelaza - Andrzej Wajda >
Das Boot - Wolfgang Petersen >
On Golden Pond - Mark Rydell >
Raiders of the Lost Ark - Steven Spielberg >
The French Lieutenant's Woman - Karel Reisz >
The Postman Always Rings Twice - Bob Rafelson >

Nederland:
Charlotte - Frans Weisz >
Het meisje met het rode haar - Ben Verbong >
Rigor Mortis - Dick Maas >

Website Cinema >