 |
||||||||||||||||||||
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|||||||||||||
|
Prinses Beatrix wordt Koningin
Op 30 april 1980 werd Prinses Beatrix (1938), de oudste dochter van Koningin Juliana (1909-2004) en Prins Bernhard (1911-2004), in Amsterdam als Koningin van Nederland gekroond. Parlement: Koningin Beatrix >
Geen woning, geen kroning Ondanks een grote woningnood stonden er in 1981 in Amsterdam door speculatie veel panden leeg die door 'krakers' werden bezet voor bewoning. De Amsterdamse kraakbeweging voerde op de dag van de kroning van Prinses Beatrix met enkele duizenden mensen actie tegen het huisvestigingsbeleid van de gemeente Amsterdam met als slogan: geen woning, geen kroning. De hele dag was het onrustig in Amsterdam en er ontstonden heftige con- frontaties tussen de krakers en de Mobiele Eenheid die bestookt werd met straatstenen en rookbommen. Gemeentearchief Amsterdam >
De eerste harddisk In 1980 ontwikkelt de Amerikaanse harddisk- producent Seagate Technology de eerste harddisk voor microcomputers. De ST506 van Seagate had het formaat van een floppydiskstation en was voorzien van een 5.25-inch harddisk die bestond uit een metalen schijf met aan beide kanten een laag magnetisch materiaal waarop vijf megabyte aan data kon worden opgeslagen wat vijf keer meer was dan informatie die destijds op een standaard floppydisk paste. In 1982 had Seagate Technology met de ST506 de helft van de wereldhandel voor kleine harddisks in handen. Wiki: harde schijf >
Game & Watch In 1980 brengt de Japanse spellenfabrikant Nintendo Game & Watch, de eerste handheld videospelcomputer met een Lcd-scherm en microprocessor op de consumentenmarkt. De eerste populaire spelletjes voor de Game & Watch handheld spelcomputers waren Ball, Fire en Parachute. In 1981 creëerde de Japanse ontwerper Shigeru Miyamoto van Nintendo het succesvolle videospel Donkey Kong waarin Jumpman (later Super Mario) de held was die kon rennen, springen en op ladders kon klimmen om een meisje uit handen van de gorilla Donkey Kong te redden. Nintendoweb >
Vakbond Solidariteit opgericht In 1980 werd in Gdansk, Polen de onafhan- kelijke vakbond Solidariteit onder leiding van Lech Walesa (1943) opgericht. De vakbond pleitte op een vreedzame wijze voor meer zeggenschap bij het tot stand komen van ondermeer sociale akkoorden in het communistische Polen. De succesvolle vakbond had eind 1981 tien miljoen leden en speelde gedurende de jaren tachtig een cruciale rol in het democratiseringsproces van Polen.
Taalstrijd in de Voerstreek Op 09 maart 1980 ontstaan er felle gevechten tussen Frans- en Nederlandstalige Belgen in de Belgische Voerstreek net over de grens ten zuidoosten van de plaats Eijsden in Nederlands Limburg. De gevechten waren een dramatisch dieptepunt van een taalstrijd die begon na de administratieve herindeling van België in 1962 die bepaalde dat de grenzen van de Waalse en Vlaamse provincies samen moesten vallen met de taalgrens. De zes Voerdorpen Moelingen (Mouland) 's Graven-Voeren, (Fouron-le-Comte) Sint-Martens-Voeren Fouron-Saint-Martin, Sint- Pieters-Voeren (Fouron-Saint-Pierre), Teuven (Teuven) en Remersdaal (Remersdael) die bestuurd werden door het Franstalige Luik vielen vanaf 1962 onder de Nederlandstalige provincie Belgisch-Limburg. Zestig procent van de inwoners verzette zich tegen de overgang naar Belgisch-Limburg. De Franstalige inwoners hadden van oudsher leidinggevende functies in het openbaarbestuur en waren bang om hun posities kwijt te raken aan Nederlandstalige inwoners. De taalstrijd werd tot diep in de jaren tachtig openlijk uitgevochten met heftige confrontaties tussen beide partijen. VPRO: taalstrijd in de voerstreek >
Eredivisie Voetbal In 1980 werd Ajax landskampioen voetbal.
|
De jaren tachtig: Beeld en geluid: humor en satire op tv >
Parlement & Politiek In 1980 regeert het Kabinet-Van Agt l 1977 - 1981. Het Kabinet-Van Agt l werd gevormd door ministers van het CDA (Christen Democratisch Appèl) en ministers van de VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie). Minister-president Van Agt (1931) kwam uit het CDA. Parlement: Kabinet-Van Agt I >
CDA definitief opgericht In 1980 werd de fusiepartij CDA (Christen Democratisch Appèl) definitief opgericht. In 1973 ontstond er een samenwerkingsverband tussen de drie christelijke partijen: de KVP (Katholieke Volkspartij), de ARP (Anti Revolutionaire Partij) en de CHU (Christelijk Historische Unie) met professor Steenkamp als voorzitter. In 1977 namen deze drie partijen onder de naam CDA met een gezamenlijke kandidatenlijst deel aan de Tweede Kamerverkiezingen. Na de definitieve oprichting van het CDA werden de partijen KVP, ARP en CHU opgeheven. Parlement: CDA >
John Lennon vermoord Op 08 december 1980 werd de voormalige zanger en tekstschrijver van de Beatles John Lennon (1940-1980) voor zijn appartement in New York van dichtbij neergeschoten door de geestelijk gestoorde fan Mark Chapman. Wiki: John Lennon >
De nieuwe burgemeester van Muntendam In 1980 ging er een schok door de gemeenteraad van Muntendam in de provincie Groningen toen VVD-minister Hans Wiegel D66-politicus Haijo Apotheker benoemde als burgemeester. Muntendam was in die dagen het roodste dorp van Nederland waar de mensen op de PvdA (Partij van de Arbeid) of CPN (Communistische Partij Nederland) stemden. VPRO: de burgemeester carrousel >
Spetters schokt In februari 1980 ging de speelfilm Spetters van Paul Verhoeven (1938) in première. De film waarin seks, geweld en homoseksualiteit voorkomt, werd niet alleen door de critici, maar ook door de homo- en vrouwenbeweging neergesabeld. Het publiek trok zich van deze kritiek niets aan want maar liefst 1,2 miljoen mensen zagen de film in de bioscoop. VPRO: Spetters >
De Vierde man In 1980 werd schrijver Gerard Reve (1923-2006) door het CPNB gevraagd om het boekenweekgeschenk voor 1981 te schrijven. Reve schreef de novelle ‘De vierde man', maar het boek werd door de beoordelingscommissie van het CPNB afgewezen. VPRO: het boeken- weekgeschenk van Reve >
Vrouwen tegen Porno Toen in 1980 in Nijmegen de Non-stop porno- bioscoop 'Le Paris' geopend zou worden, kwam de vrouwenweging in opstand tegen de seksualisering van de samenleving. VPRO Andere Tijden: Vrouwen tegen porno >
Olympische Zomerspelen Moskou 1980 NOC*NSF: de zomerspelen van 1980 >
Olympische Winterspelen Lake Placid 1980 De Olympische Winterspelen van 1980 vonden plaats in Lake Placid, Verenigde Staten. Annie Borckink (1500 meter hardrijden op de schaats) won een gouden medaille. NOC*NSF: de winterspelen van 1980 >
|
||||||||||||||||||
Staatsgreep in Suriname Onvrede met het beleid van de regering-Arron leidt in februari 1980 in Suriname tot de machtsovername van zestien sergeanten onder leiding van Desi Bouterse (1945). Op 25 november 1975, toen Suriname onafhankelijk werd van Nederland, werd Henck Arron 1936-2000 de eerste premier van de Republiek Suriname. Nederland pompte miljoenen ontwikkelingsgeld in Suriname, maar dit leidde niet tot tastbare verbeteringen. De onvrede over het beleid van de regering-Arron was groot en toen de regering weigerde om tegemoet te komen aan een eis van het leger om een legervakbond op te richten, was de maat vol en pleegden de militairen in februari 1980 een staatsgreep. RNW: 25 jaar na de staatsgreep (2005) >
Irak valt Iran binnen Op 22 september 1980 begint Saddam Hoessein (1937-2006) van Irak een oorlog (1980-1988) tegen het buurland Iran. Een van de motieven voor de oorlog met Irak was de angst van Saddam Hoessein dat de Iraanse islamitische revolutie van zou overslaan naar Irak. De revolutie in Iran was in handen van Sjiieten, een religieuze islamitische bevolkingsgroep waarvan ook veel gelovigen in Zuid-Irak wonen, maar daar een minderheid vormen tegenover de islamitische Soennieten die de macht hadden in Irak. Een derde grote bevolkinggroep in het noorden van Irak zijn de Koerden die net als de Sjiieten in het zuiden onderdrukt werden door de Soennitische regering van Saddam Hoessein. Gedurende de oorlog, waarbij honderdduizenden slachtoffers vielen, stuurde Iran massaal vrouwen en kinderen naar het front en zette Saddam Hoessein na 1984 chemische wapens in. In 1988 accepteerde Iran een door de Verenigde Naties voorgesteld staakt-het-vuren wat door Saddam Hoessein uitgelegd werd als een eindoverwin- ning. Wiki: de Irak-Iranoorlog >
Tanks in Amsterdam Na een kraakactie op 29 februari 1980 in de Vondelstraat in Amsterdam ging de politie direct over tot ontruiming van het pand, maar moest zich vanwege felle tegenstand van de krakers terugtrekken. Voor een nieuwe ontruimings- poging, die op maandagochtend zeven uur begon, werd gedurende het weekeinde duizend man politie en leger op de been gebracht. VPRO: de Vondelstraat >
President Tito overleden Op 04 mei 1980 is president Josip Broz Tito (1892-1980) van Joegoslavië overleden. Tito maakte na de Tweede Wereldoorlog 1940-1945 van Joegoslavië 1946-1992 een communistische federatieve staat die vanaf 1948 los van de Sovjet-Unie een eigen koers vaarde. De federatie bestond uit de republieken Slovenië, Kroatië, Bosnië-Herzegovina, Servië, Montenegro en Macedonië en de autonome gebieden Vojvodina en Kosovo. Na de dood van Tito staken oude nationalistische gevoelens van de verschillende landen de kop op en werd de kiem gelegd voor bloedige, etnische conflicten in de jaren negentig van de twintigste eeuw. Wiki: Josip Broz Tito >
Zoetemelk wint Tour de France
EK Italië 1980 In 1980 werd West-Duitsland in Italië Europees kampioen voetbal door in de finale België met 2-1 te verslaan. UEFA History (Engelstalig) > |
||||||||||||||||||||
|
Muziek in 1980 (alfabetisch) Deze lijst bestaat uit liedjes die dit jaar of op album of als single uitgebracht zijn. De aangekruiste liedjes worden verzameld in de rubriek: muziekfavorieten > AC/DC - Hells Bells Nederlandstalig: Raymond van het Groenewoud - Je veux L'amour (B) De Nederlandstalige liedjes worden verzameld in de rubriek: Nederlandstalige muziekfavorieten > Albumkeuze van 1980 (alfabetisch) AC/DC - Back in Black De nummer 1-hits van de Nederlandse top 40 in 1980 (alfabetisch) Abba - Super Trouper Van de hak op de tak muzieklinks >
Film in 1980 (alfabetisch) Berlin Alexanderplatz - Rainer Werner Fassbinder > Nederland: |
|||||||||||||||||||
