Max Ernst


De kus - 1927

Op 01 april 1976 is de Duitse kunstenaar Max Ernst (1891-1976) overleden.

Max Ernst maakte een belangrijke ontwikkeling door binnen de kunststromingen Dada en het Surrealisme dat zich afzette tegen de rationele werkelijkheid. De kunstenaars binnen deze stroming onderzochten door middel van droominterpretaties, toeval en associaties het onderbewuste van de menselijke geest.

Surrealisme >
Max Ernst exhibition (Engelstalig) >

 

VHS Video Home System

In 1976 wordt door het Japanse elektronica- concern JVC de HR-3300, de eerste VHS-videorecorder op de markt gebracht.

In de jaren zeventig woedde er een formaat- oorlog tussen Philips, Sony en JVC, de drie grootse bespelers van de videoconsumen- tenmarkt. In 1972 had Philips de N1500, de eerste videocassetterecorder in VCR-formaat op de markt gebracht. Het VCR-formaat van Philips werd in de jaren zeventig verder ontwikkeld tot het Video 2000-systeem dat in 1979 op de markt kwam, maar dit systeem sloeg niet aan bij het grote publiek. In 1975 bracht Sony het succesvolle Betamax-systeem op de markt, maar zowel Philips als Sony moesten het uiteindelijk afleggen tegen het in 1976 door JVC op de markt gebrachte VHS-systeem dat uiteindelijk internationaal de meest succesvolle standaard werd. Tot aan de opkomst van de Dvd-speler in 1998 was een videorecorder het standaardapparaat voor het opnemen en afspelen van televisie-uitzendingen. De beelden werden opgeslagen op een videocassette of videoband, een wisbare magnetische tape in een kunststofbehuizing. Naast de wisbare videocassettes werden er ook speelfilms op niet-wisbare cassettes uitgebracht die of gekocht of gehuurd konden worden in een videotheek.

Wiki: videorecorder >
Total Rewind: JVC HR-3300 >
You Tube: Amerikaanse VHS promotiefilm >
Tijdlijn het digitale tijdperk >

 

Computerbedrijf Apple opgericht

Op 01 april 1976 wordt het Amerikaanse com- puterbedrijf Apple opgericht.

Net als Microsoft-pioniers Bill Gates en Paul Allen werden de jonge studenten Steve Jobs (1955) en Steve Wozniak (1950) geïnspireerd door de MITS Altair 8800 die in 1975 op de markt was gekomen. In de slaapkamer van zijn ouderlijk huis ontwierp Steve Wozniak de Apple I, een bouwpakket dat bestond uit een printplaat met chips, want een kast moest je er zelf omheen bouwen. Vanuit de garage van het ouderlijk huis van Steve Jobs werden er ongeveer tweehonderd stuks van verkocht. In 1977 introduceerde het jonge bedrijf hun eerste commercieel succesvolle computer de Apple II, een computer met behuizing voor $1,298. In 1984 maakte Apple een grote stap voorwaarts met de introductie van de Apple Macintosh, een computer met grafische gebruikersinterface. Het concept van een computer met grafische gebruikersinterface werd in 1985, met de introductie van het besturingssysteem Windows 1.0, door Microsoft nagevolgd. De komende decennia bleef Apple met wisselend succes bouwen aan een eigen computerlijn en besturingssysteem die uitblonken in vormge- ving, rekenkracht en gebruiksgemak. In de jaren negentig dreigde het bedrijf kopje onder te gaan, maar na de terugkeer van Steve Jobs in het management kwam het merk sterk terug met ondermeer de introductie van de Imac in 1998 en de succesvolle Mp3-speler iPod in 2001 en de IPhone in 2007.

Wiki: Apple >
Apple: Apple History (Engelstalig) >
You Tube: Apple History (Engelstalig) >
Apple Company (Engelstalig) >
Tijdlijn het digitale tijdperk >

 

De eerste handheld spelcomputer

In 1976 komt de eerste digitale handheld spel- computer op de consumentenmarkt.

De Amerikaanse speelgoedimporteur Mattel introduceerde de digitale handheld spelcomputer met het spel autorace in 1976 op de consumentenmarkt. Autorace werd een jaar later opgevolgd door het populaire computerspel Football.

Handheld Museum (Engelstalig) >
Tijdlijn het digitale tijdperk >

 

Syrische troepen naar Libanon

In 1975 breekt in Libanon een burgeroorlog (1975-1990) uit waarin voornamelijk christelijke en islamitische milities elkaar om de macht bestrijden.

Omdat het leger van Libanon niet meer functio- neerde, vroeg president Frangieh (1910-1992) in mei 1976 aan Syrië om troepen naar Libanon te sturen om de rust te herstellen. In oktober 1976 besloot de Arabische Liga om de Arab Deterrent Force (ADF) op te richten waarna legereenheden uit Saoedi-Arabië, Jemen en Soedan werden toegevoegd aan de Syrische troepenmacht met als doel om de strijdende partijen uit elkaar te houden. In de loop van de jaren ontstond er bij de christelijke groeperin- gen steeds meer weerstand tegen de blijvende aanwezigheid van de Syrische troepen in Libanon die steeds openlijker steun verleenden aan Palestijnse guerrillagroepen in Zuid-Libanon. Ondanks de aanwezige Arabische vredesmacht vonden er regelmatig gewapende confrontaties plaats tussen de strijdende partijen.

Vecip: Libanon >
Buitenlandse Zaken: Libanon >
Wiki: Libanese Burgeroorlog >
VPRO: UNIFIL >
NIMH: internationale Operaties >

 

Olympische Winterspelen Innsbruck

De Olympische Winterspelen van 1976 vonden plaats in Innsbruck, Oostenrijk. Piet Kleine (10.000 meter hardrijden op de schaats) won een gouden medaille.

NOC*NSF: Innsbruck 1976 >
Internationaal Olympisch Comité >

 

De Lockheed-affaire

In februari 1976 verklaart een hoge functionaris van de Amerikaanse vliegtuigfabrikant Lockheed tegenover een Amerikaanse commissie dat Lockheed voor het verwerven van opdrachten steekpenningen heeft betaald aan diverse personen in Europa waaronder een hoge Nederlandse regeringsfunctionaris.

Deze hoge Nederlandse regeringsfunctionaris bleek Prins Bernhard (1911-2004) de echtgenoot van Koningin Juliana (1909-2004) te zijn waarna de Nederlandse regering besloot om een onderzoekscommissie in te stellen. In augustus 1976 verklaarde de commissie dat Prins Bernhard weliswaar nauwe contacten onderhield met topmensen van het Lockheed-concern en dat ‘de betrekkingen van de prins met Lockheed zich verkeerd hebben ontwikkeld', maar dat er geen bewijs is gevonden voor het aannemen van steekpenningen. Prins Bernhard werd niet strafrechtelijk vervolgd omdat volgens de regering ‘het belang van de staat' niet was geschaad. Wel moest Prins Bernhard terugtre- den als inspecteur-generaal van de Nederlandse krijgsmacht en mocht hij niet meer in het openbaar in uniform verschijnen.

NOS: Prins Bernhard special >
VPRO: dossier Joop den Uyl (1919-1987) >

 

 

De jaren zeventig:

VPRO: de jaren zeventig >
VPRO: de zitkuil >
VPRO: politiek in de jaren zeventig >
VPRO: jaaroverzichten Polygoon Journaal >
Omroep Max: de jaren zeventig >
De jaren zeventig weblog >
Rijksmuseum: veertig jaren jeugdcultuur >
Beeld en geluid: humor en satire op tv >
Beeld en geluid: popfestivals >
Beeld en geluid: jongerencultuur '60-'80 >
Geschiedenis links algemeen >

 

Het weer in 1976

De zomer van 1976 was warm met een gemid- delde temperatuur van 18.4 °C , 813.8 uren zon en 112.6 millimeter neerslag en staat op de vierde plaats van zomers met de hoogste gemiddelde temperatuur sinds het begin van de officiële waarnemingen in 1901. KNMI >

 

Parlement & Politiek

In 1976 regeert het centrumlinkse kabinet-Den Uyl (1973-1977).

Het kabinet-Den Uyl bestond uit ministers van de PvdA (Partij van de Arbeid), de PPR (Politieke Partij Radicalen), D'66 (Democraten ‘66), de KVP (Katholieke Volkspartij), en de ARP (Anti Revolutionaire Partij). Minister-president Joop Den Uyl (1919-1987) kwam uit de PvdA.

Parlement: Kabinet-Den Uyl >
VPRO: dossier Joop den Uyl (1919-1987) >

 

Eileen Gray


Bijzettafeltje circa 1926-1929

In 1976 is de ontwerpster en architect Eileen Gray (1878-1976) overleden. Na 1920 werd de modernistische stijl het uitgangspunt in de meubelontwerpen en architectuur van Eileen Gray.

You Tube: Eileen Gray (Engelstalig) >
Ide Virtual Design Museum >
Arcitonic: ontwerpen van Eileen Gray >

 

Abortus onder vuur

Op 18 mei 1976 wordt op last van de minister van Justitie Van Agt de abortuskliniek Bloemen- hoeve gesloten.

De directie legde zich hier niet bij neer en mobiliseerde activisten uit de Vrouwenbeweging die de kliniek bezetten. De politie trok zich terug en bereidde een nieuwe politieactie voor, maar die werd in de vroege ochtend van 20 mei afgeblazen toen bleek dat zich inmiddels honderden actievoerders op het terrein van de Bloemenhovekliniek hadden verzameld. Abortus werd sinds 1971 gedoogd maar pas in 1984 werd de Wet Afbreking Zwangerschap (WAZ) van kracht die in 1981 door de Tweede Kamer was aangenomen.

Nationaal Archief: sluiting Bloemenhovekliniek >
VPRO: Abortus >
VPRO: Bloemenhovekliniek Heemstede >
Ministerie van VWS: Abortus >
Website emancipatie >
Beahuis & Bloemenhovekliniek >
Documentaire: Omstreden vrijheid >

 

FNV opgericht

Op 01 januari 1976 werd de Federatie van Nederlandse Vakverenigingen (FNV) opgericht. De FNV ontstond uit een fusie tussen het Nederlands Verbond van Vakverenigingen (NVV) en het Nederlands Katholiek Vakverbond (NKV). Het Christelijk Nederlands Vakverbond (CNV), oorspronkelijk ook uitgenodigd voor deelname, bleef zelfstandig.

FNV >
Vakbondshistorie >

 

De zaak Menten

Op 14 November 1976 vluchtte de van oorlogsmisdaden verdachte kunstverzamelaar en zakenman Pieter Menten een dag voor zijn arrestatie uit Nederland. Het vermoeden bestond dat Menten getipt was waarna er felle kritiek kwam op de handelswijze van politie en justitie waarbij minister van justitie Van Agt (CDA) nalatigheid werd verweten. In december 1976 werd Pieter Menten in Zwitserland gearresteerd en uitgeleverd aan Nederland. Pieter Menten >

 

Softdrugs gedoogd

Op 09 maart 1976 ging de Tweede Kamer akkoord met een versoepeling van de opiumwet. Het gebruik en bezit van de Cannabis werd gedoogd, maar niet niet uit het wetboek voor strafrecht geschrapt.

NRC: Drugs special >
VPRO: Hasj >
KRO Reporter: Nederwiet >

 

Man Ray

Op 18 november 1976 is de Amerikaanse foto- graaf en cineast Man Ray 1890-1976 overleden. Man Ray ontwikkelde zich in de jaren twintig in Parijs binnen de surrealistische beweging tot een vernieuwend fotograaf en cineast. Man Ray Trust (Engelstalig) >

 

Olympische Zomerspelen Montreal

De Olympische Zomerspelen van 1976 vonden plaats in Montreal, Canada.

NOC*NSF: Montreal 1976 >
Internationaal Olympisch Comité >

 

EK voetbal Joegoslavië 1976

In 1976 werd Tsjecho-Slowakije Europees kampioen voetballen door in de finale West-Duisland (BRD) te verslaan. Het favoriete Nederland verloor in de halve finale met 3-1 van de latere winnaar Tsjecho-Slowakije. Het was een dramatische wedstrijd met provocerende en schoppende Nederlandse voetballers en een dolende scheidsrechter. Johan Neeskens en Willem van Hanegem werden met een rode kaart van het veld gestuurd.

UEFA History (Engelstalig) >
Andere Tijden Sport: de afgang van 1976 >

 

Tour de France 1976

In 1976 won Lucien van Impe de Tour de France. Hennie Kuiper, Joop Zoetemelk (3) en Gerben Karstens (2) wonnen een etappe. Tour de France >

 

Mao Zedong overleden

Op 09 september 1976 is de Chinese partijleider Mao Zedong (1893-1976) overleden.

Mao Zedong werd in 1921 lid van de Communis- tische Partij China en vanaf die periode speelde hij een belangrijke rol in de ontwikkeling van het Chinese communisme. Op 01 oktober 1949 proclameerde Mao Zedong op het plein van de Hemelse Vrede de Volksrepubliek China en tegelijkertijd werd hij voorzitter van de centrale regering en de Communistische Partij.

Gedurende de 'Grote Proletarische Culturele Revolutie' (1966-1969) werd Mao Zedong de onbetwiste leider in China waaromheen een persoonsverheerlijking ontstond. Na de dood van Mao volgde er een machtstrijd tussen de ‘Bende van Vier', waaronder Jiang Qing, de vrouw van Mao, die een radicale communist- ische lijn voorstonden en de gematigde Deng Xiaoping die werd gewonnen door Deng Xiaoping (1904-1997). In 1981 werden Zhang Chunqiao en Jiang Qing ter dood veroordeeld maar het vonnis werd omgezet in levenlange gevangenisstraf net als voor Yao Wenyuan en Wang Hongwen. Jiang Qing pleegde in 1991 zelfmoord in haar cel en de langst levende van de ‘Bende van Vier' Yao Wenyuan stierf in 2005 op 74-jarige leeftijd.

Gele Draak: De Volksrepubliek China >
VPRO: Mao >
Buitenlandse Zaken: China >
Wiki: Mao Zedong >
Wiki: Deng Xiaoping >

 

Staatsgreep in Argentinië

Op 24 maart 1976 nam een militaire junta onder leiding van generaal Jorge Videla (1925) de macht over in Argentinië. Politieke tegenstan- ders werden gevangen genomen, gemarteld en vermoord.

Buitenlandse Zaken: Argentinië >
VPRO: de Argentijnse Junta 1976-1983 >

 

Ulrike Meinhof pleegt zelfmoord

In de nacht van 08 op 09 mei 1976 pleegde de Duitse Ulrike Meinhof (1934-1976) van de linkse terreurgroep Rote Armee Fraktion zelfmoord in haar cel in de Stammheim-gevangenis. Ulrike Meinhof werd in 1974 veroordeeld tot acht jaar gevangenisstraf voor haar aandeel in acties van de Rote Armee Fraktion, een terreurgroep die in Duitsland streed tegen de ondemocratische macht van de gevestigde orde en de uitwassen van de consumptiemaatschappij.

In Europa: Duitsland 1977 >
Duitsland Web: Ulrike Meinhof >
Wiki: Rote Armee Fraktion >

 

Alvar Aalto


Armstoel 41 'Paimio' 1931-1932

Op 11 mei 1976 overleed de Finse architect en ontwerper Alvar Aalto (1898-1976) overleden. Alvar Aalto was een van de invloedrijkste vertegenwoordigers van het moderne bouwen in Scandinavië waar hij een eigen interpretatie aan gaf door uit te gaan van plastische vormen en organische materialen. Naast gebouwen, waaronder de Finlandia Hal in Helsinki, ontwierp Aalto meubels en gebruiksvoorwerpen.

Alvar Aalto (Engelstalig) >
Design Museum: Alvar Aalto (Engelstalig) >
MOMA: Alvar Aalto (Engelstalig) >
Architonic: ontwerpen van Alvar Aalto >

 

Pijlerdam voor Oosterschelde

In juni 1976 besluit het kabinet-Den Uyl tot de bouw van een pijlerdam in de Oosterschelde in de provincie Zeeland.

De pijlerdam is voorzien van zware metalen schuiven die onder normale weersomstandig- heden openstaan, maar gesloten kunnen worden bij storm. Door deze ‘open' kering blijft de getijdenwerking in de Oosterschelde bestaan. De regering kwam hiermee, na jarenlange discussies, tegemoet aan de vissers en de milieuorganisaties in het gebied. De Oosterscheldekering werd in 1986 voltooid en was een onderdeel van de Deltawerken, een serie waterbouwkundige werken in de provincies Zeeland en Zuid-Holland die een watersnood- ramp zoals in 1953 moest helpen voorkomen door middel van dijkophogingen en het afsluiten van zeearmen.

Deltawerken: Oosterscheldekering >
KNMI: de watersnoodramp van 1953 >
Beeld en geluid: Polygoon Deltawerken >

 

Marcel Broodhaers


Peinture à l'Oeuf

Op 28 januari 1976 is de Belgische kunstenaar Marcel Broodhaers (1924-1976) overleden.

Broodhaers was een vertegenwoordiger van de Belgische conceptuele kunst in de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw, een stroming waarin het idee belangrijker was dan de vorm. Zo gebruikte Broodhaers vaak eieren in zijn werk als symbool van vruchtbaarheid en tevens verwees hij daarmee naar het oude gebruik van eigeel en water als bindmiddel voor verfpigmenten(tempera). De ondertitel van het schilderij 'Peinture à l'Oeuf' luidt: ‘Ik ben teruggekeerd naar de materie/ik hervind de traditie van de primitieven/schilderen met een ei.'

Kunstbus: Marcel Broodhaers >
Tate Collection: Broodhaers (Engelstalig) >

 

Eredivisie Voetbal

In 1976 werd PSV landskampioen voetbal.

Eredivisie >
KNVB >

             
 

 

 

 

Muziek in 1976 (alfabetisch)

Deze lijst bestaat uit liedjes die dit jaar of op album of als single uitgebracht zijn. De aangekruiste liedjes worden verzameld in de rubriek: muziekfavorieten >

Aerosmith - Get the Lead Out
Aerosmith - Sick as a Dog
Al Stewart - Year Of The Cat
Al Stewart - On The Border
Blondie - Rip Her To Shreds x
Blondie - X-Offender
Bob Dylan - Hurricane
Bob Seger & The Silver Bullet Band - Night Moves
Bryan Ferry - Let's Stick Together x
Bryan Ferry - The Price of Love
David Bowie - Golden Years x
David Bowie - Wild Is The Wind x
Eagles - Hotel California
Electric Light Orchestra - Livin' Thing
J.J. Cale - Cocaine x
J.J. Cale - Hold On
Joan Armatrading - Love and Affection
Joni Mitchell - Coyote x
Little River Band - Help Is on Its Way
Little River Band - Home on Monday
Mother's Finest - Niggizz Can't Sang Rock 'N Roll
Parliament - Give Up The Funk x
Peter Frampton - Show Me the Way
Peter Tosh - Legalize It
Ramones - Blitzkrieg Bop x
Ramones - Judy Is a Punk
Roy Buchanan - Ramon's Blues
Sex Pistols - Anarchy in the UK x
Steely Dan - Haitian Divorce
Steve Miller Band - Fly Like An Eagle
Steve Miller Band - Rock 'n Me
Stevie Wonder - I Wish x
Stevie Wonder - Sir Duke x
The Eagles - The Last Resort
The Modern Lovers - Pablo Picasso x
The Modern Lovers - Roadrunner x
Thin Lizzy - Cowboy Song
Thin Lizzy - Jailbreak
Tom Waits - The Piano has Been Drinking (Not Me)

 

Albumkeuze van 1976 (alfabetisch)

Aerosmith - Rocks
Al Stewart - Year of the Cat
Blondie - Blondie
Bob Dylan - Desire
Bob Seger & The Silver Bullet Band - Night Moves
Bryan Ferry - Let's Stick Together
David Bowie - Station to Station
Electric Light Orchestra - A New World Record
Joan Armatrading - Joan Armatrading
J.J. Cale - Troubadour
Joni Mitchell - Hejira
Little River Band - Diamantina Cocktail
Mother's Finest - Mother's Finest
Parliament - Mothership Connection
Peter Framton - Framton Comes Alive
Peter Tosh - Legalize It
Ramones - Ramones
Rush - 2112
Steely Dan - The Royal Scam
Steve Miller Band - Fly Like an Eagle
Stevie Wonder - Songs in the Key of Life
The Eagles - Hotel California
The Modern Lovers - The Modern Lovers:



Thin Lizzy - Jailbreak
Tom Waits - Small Change

De nummer 1-hits van de Nederlandse top 40 in 1976 (alfabetisch)

ABBA - Dancing Queen
ABBA - Fernando
ABBA - Money, Money, Money
André van Duin - Willempie
Anita Meyer - The Alternative Way
Brotherhood of Man - Save Your Kisses For Me
BZN - Mon Amour
Chicago - If You Leave Me Now
Don Mercedes - Rocky
Ferrari - Sweet Love
Hank Mizell - Jubgle Rock
Jesse Green - Nice And Slow
Julien Clerc - This Melody
Nazareth - Love Hurts
Peter Frampton - Show Me The Way
Queen - Somebody To Love
Sammy Davis Jr. - Baretta's Theme
Sutherland Brothers & Quiver - Arms Of Mary
The Manhattens - Kiss And Say Goodbye
The Taveras - Heaven Must Be Missing An Angel

Van de hak op de tak muzieklinks >

 

Film in 1976 (alfabetisch)

All the President's Men - Alan J. Pakula >
Carrie - Brian De Palma >
Cría Cuervos - Carlos Saura >
Marathon Man - John Schlesinger >
Monsieur Klein - Joseph Losey >
Rocky - John G. Avildsen >
Taxi Driver - Martin Scorsese >
The Eagle Has Landed - John Sturges >
The Omen - Richard Donner >
The Outlaw Josey Wales - Clint Eastwood >

Nederland:
De komst van Joachim Stiller - Harry Kumel >
Max Havelaar - Fonds Rademakers >

Website Cinema >