 |
||||||||||||||||||
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|||||||||||
|
Mensen op de maan
Op 21 juli 1969 zet de Amerikaanse astronaut Neil Armstrong (1930) als eerste mens een voet op de maan Op 16 juli 1969 werd de Apollo 11 gelanceerd met aan boord de astronauten Neil Armstrong, Michael Collins en Edwin Aldrin. Op 21 juli, in de nacht van zondag op maandag, zette Neil Armstrong om drie minuten voor vier Neder- landse tijd als eerste mens een voet op de maan terwijl hij de zin: 'Dit is een kleine stap voor de mens, maar een reuzenstap voor de mensheid', uitsprak. Hij werd even later gevolgd door de tweede astronaut Edwin Aldrin. De maanlanding werd live in zwartwit op de televisie uitgezon- den. Het doel van het Apollo-programma was om mensen naar de maan te brengen en ze weer veilig op aarde te laten terugkeren en omvatte ondermeer elf bemande ruimtevluch- ten. NASA: Apollo Programma (Engelstalig) >
De kraamkamer van het internet. In 1969 wordt in de Verenigde Staten het militai- re computernetwerk Arpanet opgezet. Arpa (Advanced Research Projects Agency) was een onderzoeksproject van het Amerikaanse Ministerie van Defensie dat zich tijdens de Koude Oorlog (1945-1989) bezighield met de ontwikkeling van geheime wapensystemen. Het doel van het Arpanet was om wetenschappers die betrokken waren bij Arpa via computers met elkaar te laten communiceren zodat deze snel en veilig informatie met elkaar konden uitwis- selen. De eerste uitwisseling van data over het nieuwe netwerk kwam in 1969 tot stand tussen computers van de universiteit van Los Angeles (UCLA) en het Stanford Research Centre in Palo Alto, het hart van Silicon Valley in Californië. De techniek voor het Arpanet, dat beschouwd wordt als de kraamkamer van het moderne internet, werd ontwikkeld door het Amerikaanse bedrijf BBN-technologies. Wiki: Arpanet >
De eerste computergestuurde robotarm In 1969 wordt in de Verenigde Staten de eerste computergestuurde robotarm ontwikkeld. De Stanford Arm, die ontworpen werd door de student Victor Scheinman van het Stanford Artificial Intelligence Laboratory van de univer- siteit van Stanford, was de eerste elektrische, computergestuurde robotarm die vrijwel direct succesvol kon worden ingezet in een produc- tielijn. Omstreeks 1974 kon de Stanford Arm met behulp van optische- en contactsensors een Ford-waterpomp assembleren. Stanford >
Mies van der Rohe
Op 17 augustus 1969 is de architect en ont- werper Ludwig Mies van der Rohe (1886-1969) overleden. Mies van der Rohe ontwierp in de jaren twintig en dertig van de twintigste eeuw in de moder- nistische stijl die in Nederland bekend werd onder de naam het . Mies van der Rohe ijverde in de jaren twintig voor industrialisatie van bouwelementen. Met behulp van prefab bouwonderdelen en gestandaar- diseerde maatvoering konden volgens Van der Rohe architecten en aannemers een bijdrage leveren aan het oplossen van technische en sociaaleconomische problemen. Mies van der Rohe emigreerde vanwege het opkomende Nationaal Socialisme in 1937 naar de Verenigde Staten waar hij na de Tweede Wereldoorlog een belangrijke rol speelde in de ontwikkeling van de moderne architectuur. Cultuurnetwerk: Ludwig Mies van der Rohe >
Tour de France 1969 In 1969 won de Belg Eddy Merckx voor de eer- ste keer de Tour de France. Tour de France > |
De jaren zestig: VPRO: The Sixties >
Parlement & Politiek In 1969 regeert het Kabinet-De Jong 1967-1971. Het Kabinet-De Jong bestond uit ministers van de KVP (Katholieke Volkspartij), de ARP (Anti Revolutionaire Partij), de CHU (Christelijk Histo- rische Unie) en de VVD (Volkspartij voor Vrij- heid en Democratie). Minister-president De Jong (1915) kwam uit de KVP. Parlement: Kabinet-De Jong (1967-1971) >
De anti-KVP-motie Op 06 maart 1969 hield de PvdA (Partij van de Arbeid) een partijcongres in Den Haag. Binnen het linkse kamp van de PvdA was onder aan- voering van Han Lammers (Nieuw Links) verzet ontstaan tegen de politiek van de KVP Katho- lieke Volkspartij omdat deze haar kiezers voor zou houden een progressieve partij te zijn terwijl men een conservatief beleid voerde. Tij- dens het partijcongres werd een motie in stemming gebracht om vooraf vast te leggen dat de PvdA na de kamerverkiezingen geen samen- werkingsverband aan zou gaan met de katho- lieken. VPRO: de anti-KVP-motie >
De Excessennota In Januari 1969 praat de psycholoog dr. J. Hueting in het actualiteitenprogramma Achter het Nieuws voor het eerst openlijk over oorlogsmisdaden die begaan zouden zijn door Nederlandse militairen in de koloniale oorlog met Indonesië tussen 1945 en 1950. Het kabinet-De Jong besloot tot een onderzoek en stelde de Coördinatiegroep Indonesië 1945- 1950 in die op 02 juni 1969 ‘De Excessennota' presenteerde. De nota bevatte een opsomming van militaire excessen zoals doodslag, moord, verkrachting en mishandeling begaan door Nederlandse militairen tijdens de koloniale oorlog met Indonesië. De Excessennota >
BTW ingevoerd Op 01 januari 1969 werd de BTW (Belasting Toegevoegde Waarde) in Nederland ingevoerd. De komst van de BTW >
Boekenbal 1969 In 1969 veroorzaakt het jaarlijkse terugkerende boekenbal een rel vanwege aanstootgevende illustraties van de kunstenaar Metten Koornstra. Een paar dagen voor het boekenbal dat op 12 maart plaats zou vinden in een vleugel van het Stedelijk Museum zond de Vara een uitzending uit over de voorbereidingen van het bal waarop beelden te zien waren van de decoraties die kunstenaars onder leiding van Koornstra maakten met als thema ‘Palais Du Pape' waarop de paus een neus in de vorm van een penis had en pausen die achter naakte dames aanrenden. De beelden veroorzaakten een rel in confes- sionele, katholieke kringen en zelfs de regering boog zich over de kwestie, maar mochten uiteindelijk wel blijven hangen. Het boekenbal >
Dolle Mina opgericht In 1969 werd de links, radicaal feministische actiegroep Dolle Mina opgericht die streefde naar een gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de samenleving. Vrouwen in actie >
Studenten eisen inspraak In 1969 eisten studenten meer medezeggen- schap in de organisatie van Universiteiten en Hoge Scholen. Van 28 april tot en met 06 mei 1969 werd de Katholieke Hogeschool Tilburg (nu Universiteit van Tilburg) door studenten bezet en omgedoopt tot de Karl Marx Universiteit. Op 12 mei 1969 werd het Maagdenhuis, het administra- tieve centrum van de Gemeentelijke Universiteit van Amsterdam, door studenten bezet. VPRO: plaats van herinnering: Tilburg >
Floris Op 05 oktober 1969 werd de eerste van twaalf afleveringen van de populaire ridderserie Floris, geregisseerd door Paul verhoeven met de in de hoofdrol Rutger Hauwer, in zwartwit uitgezon- den. Floris >
Harley J. Earl
Op 10 april 1969 is de Amerikaanse auto-ontwerper Harley J. Earl (1893-1969) overleden. Earl werkte van 1927 tot 1959 voor General Motors in de Verenigde Staten en wordt be- schouwd als de grondlegger van het moderne auto-ontwerpen. Car of the century >
Eredivisie Voetbal In 1969 werd Feyenoord landskampioen voet- bal.
|
||||||||||||||||
Nixon nieuwe president VS Op 20 januari 1969 werd de Republikein Richard Nixon (1913-1994) geïnaugureerd als de nieuwe president van de Verenigde Staten van Amerika. Nixon had in november 1968 met een kleine meerderheid de presidentsverkiezingen van de Democraat Hubert Humphrey gewonnen. Nova: Richard Nixon wordt president >Witte Huis: Richard M. Nixon (Engelstalig) >Richard M. Nixon >
Opera Reconstructie Vijf moderne componisten: Peter Schat, Louis Andriessen, Reinbert de Leeuw, Misha Mengel- berg, Jan van Vlijmen en de twee schrijvers Hugo Claus en Harry Mulisch schreven voor het Holland Festival van 1969 de moderne opera Reconstructie. De opera was een reconstructie van de moord op de Cubaanse vrijheidsstrijder Che Guevara 1928-1967 in 1967 en bekriti- seerde de bemoeizucht en onderdrukking van de Verenigde Staten van Derde Wereldlanden. Reconstructie >
Walter Gropius
Op 05 juli 1969 is de architect en oud-directeur van de vermaarde Duitse kunstacademie Bauhaus Walter Gropius (1883-1969) overleden. Een kernidee van het onderwijs aan het Bau- haus (1919-1933) was het bij elkaar brengen van kennis en vaardigheden van kunstenaars en vakmensen om zo tot realistische architectuur en design te komen die aansloot bij de industrie en behoeften van klanten. Het Bauhaus werd in 1933 door de Nationaal Socialisten verboden waarna veel docenten, waaronder Walter Gro- pius, naar de Verenigde Staten emigreerden. Walter Gropius speelde na de Tweede Wereld- oorlog in de Verenigde Staten een belangrijke rol in de ontwikkeling van de moderne architec- tuur en het architectuuronderwijs. Cultuurnetwerk: het Bauhaus >
Staatsgreep in Libië Op 01 september 1969 pleegde de groep: Vrije Officieren voor Eenheid en Socialisme een staatsgreep in Libië waarbij Koning Idris I werd afgezet. Moammar al-Qadhafi (1942) werd de sterke man van de nieuwe Libische Arabische Republiek. Qadhafi voerde in de jaren na de revolutie een pro-Arabisch en anti-Israëlisch beleid. VPRO: revolutie in Libië >
Woodstock Popfestival Op 15, 16 en 17 augustus 1969 vond in de staat New York in de Verenigde Staten het legen- darische popfestival Woodstock plaats. Naar schatting 500.000 jonge mensen keken en luis- terden naar optredens van ondermeer: Richie Havens, Ravi Shankar, Melanie, Joan Baez, Santana, Canned Heat, Janis Joplin, Sly & the Family Stone , Grateful Dead, Creedence Clear- water Revival, The Who, Jefferson Airplane, Joe Cocker, The Band, Johnny Winter, Crosby, Stills, Nash & Young, Paul Butterfield Blues Band en Jimi Hendrix. Woodstock Festival (Engelstalig) >
Bed Peace
In 1969 bivakkeerden John Lennon (1940-1980) van The Beatles en zijn vrouw Joko Ono tijdens hun huwelijksreis een week in bed in het Am- sterdam Hilton. Voor de internationale pers hield het stel een pleidooi voor liefde en vrede. VPRO: plaats van herinnering > |
||||||||||||||||||
|
Muziek in 1969 (alfabetisch) Deze lijst bestaat uit liedjes die dit jaar of op album of als single uitgebracht zijn. De aangekruiste liedjes worden verzameld in de rubriek: muziekfavorieten > BB King - The Thrill Is Gone x Nederlandstalig: Liesbeth List & Rames Shaffy - Pastorale De Nederlandstalige liedjes worden verzameld in de rubriek: Nederlandstalige muziekfavorieten > Albumkeuze van 1969 (alfabetisch) B.B. King - Completely Well
Led Zeppelin - Led Zeppelin II De nummer 1-hits van de Nederlandse top 40 in 1969 (alfabetisch) Aphrodite's Child - I Want To Live Van de hak op de tak muzieklinks >
Film in 1969 (alfabetisch) Butch Cassidy and the Sundance Kid - George Roy Hill >
|
|||||||||||||||||
