 |
|||||||||||||||||
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
|||||||||||
|
Marcel Duchamp
Op 02 oktober 1968 is de Frans/Amerikaanse beeldend kunstenaar Marcel Duchamp 1887- 1968 overleden. Marcel Duchamp was na de Eerste Wereldoorlog 1914-1918 nauw verbonden met de kunstbewe- ging (1916-1922). Volgens Duchamp ging het in de kunstwereld meer om de status van handelaren en verzamelaars en de kostbaarheid van een kunstwerk dan om de inhoud of betekenis van het kunstwerk. Duchamp zette zich hiertegen af en vanaf 1913 voorzag hij alledaagse, betekenisloze, willekeurige indus- triële voorwerpen (Ready Mades) van een hand- tekening en een titel en verhief ze daarmee tot kunstwerk. Met dit vernieuwende concept werd Marcel Duchamp een inspiratiebron voor de latere conceptuele kunststromingen. Cultuurnetwerk: Duchamp >
Nederland krijgt kleurentelevisie Op 01 januari 1968 gaat Nederland van start met kleurentelevisie-uitzendingen. Op 21 september 1967 werd kleurentelevisie voor de eerste keer aan het grote publiek ge- toond tijdens de elektronicabeurs Firato in Am- sterdam. Beeld en geluid: technische ontwikkelingen >
Demonstratie van de eerste computermuis In 1968 demonstreert de Amerikaanse weten- schapper Douglas Engelbart op een congres in de Verenigde Staten de eerste commerciële computermuis. De computermuis werd in 1963 uitgevonden door de wetenschapper Douglas Engelbart (1925) van het Stanford Research Institute. Collega William ‘Bill' English bouwde het eerste werkende exemplaar. In 1968 werd het eerste commerciële exemplaar door Engelbart gede- monstreerd op een congres van het Stanford Research Institute. Engelbart kreeg in 1970 een patent voor de X/Y positie-indicator voor een beeldschermsysteem, zoals de muis officieel heet. In 1972 werd door William ‘Bill' English de zogeheten balmuis uitgevonden waarvan de externe wieltjes vervangen werden door een balletje dat in elke gewenste richting kon draaien. Wiki: computermuis >
De Fabeltjeskrant als kijkcijferkanon Op 29 september 1968 wordt de eerste afleve- ring van de Fabeltjeskrant op televisie uitgezon- den. De Fabeltjeskrant was een kinderprogramma van vijf minuten dat rond kinderbedtijd werd uit- gezonden. De Fabeltjeskrant werd voorgelezen door mijnheer De Uil en het nieuws ging over het wel en wee van de dieren die in het Grote Dierenbos woonden. De dierenpoppen met hun karakteristieke stemmen zoals: Juffrouw Ooie- vaar, Lowieke de Vos, Bor de Wolf, Ed en Willem Bever en Zoef de Haas werden immens populair en trokken een miljoenenpubliek. De serie was aantrekkelijk voor volwassenen omdat de tekst- schrijvers op een luchtige manier actuele maat- schappelijke thema's in de afleveringen ver- werkten. Toen de serie in 1992 stopte waren er 1640 afleveringen gemaakt. De Fabeltjeskrant >Nova 1968: de Fabeltjeskrant >
Olympische Winterspelen 1968 NOC*NSF: Grenoble 1968 >
Studentenopstand Parijs Eind jaren zestig komen in verschillende hoofd- steden van Europa jongeren en studenten in verzet tegen de gevestigde orde. Jonge mensen wilden niet meer op een autoritaire manier voorgeschreven krijgen hoe ze moesten leven en eisten ondermeer mede- zeggenschap in bestuurlijke en maatschap- pelijke organisaties. Deze roep om verandering was het heftigst in mei 1968 in Parijs waar jongeren en studenten in verzet kwamen tegen hetverouderde, universitaire onderwijssysteem. In Europa: Het jaar 1968 >
EK voetbal Italië 1968 In 1968 werd Italië Europees kampioen voet- ballen door in de finale Joegoslavië met 2-0 te verslaan.
Dopingschandaal Wielersoigneur Sjeng Collard werd tijdens de Zomerspelen in Mexico naar huis gestuurd vanwege het toedienen van injecties bij wiel- renners. VPRO Geschiedenis: De affaire Sjeng Collard >
|
De jaren zestig: Kijken: Items van de jaren zestig > Jaaroverzicht Journaal 1968 >
Parlement & Politiek In 1968 regeert het Kabinet-De Jong 1967-1971. Het Kabinet-De Jong bestond uit ministers van de KVP (Katholieke Volkspartij), de ARP (Anti Revolutionaire Partij), de CHU (Christelijk Historische Unie) en de VVD (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie). Minister-president De Jong (1915) kwam uit de KVP. Parlement: Kabinet-De Jong >
Van uur nul tot 24 In 1968 maakte de overheid een voorlichtings- film onder de titel ‘van uur nul tot 24' over het politiewerk in Den Haag, Rotterdam en Amster- dam. VPRO Geschiedenis: Van uur nul tot 24 >
PPR opgericht Op 27 april 1968 wordt de PPR (Politieke Partij Radicalen) opgericht. De PPR werd opgericht door radicale christenen die zich afsplitsten van de KVP (Katholieke Volkspartij) en de ARP (Anti Revolutionaire Partij). In 1990 ging de PPR op in de nieuwe partij Groen Links.
Paradiso geopend Op zaterdag 30 maart 1968 werd in Amsterdam het 'kosmisch ontspanningscentrum' Paradiso geopend. Paradiso, waar happenings en popcon- certen werden georganiseerd, was vanaf het begin een succes en groeide in de loop van de jaren uit tot een internationaal vermaard pop- podium.
Mammoetwet ingevoerd Op 01 augustus 1968 wordt de Wet tot regeling van het Voortgezet Onderwijs (de Mammoetwet) ingevoerd. Oude schooltypen zoals MULO, HBS en MMS gingen op in een nieuwe structuur van MAVO, HAVO en VWO. In het beroepsonderwijs kwam er een indeling in Lager- Middelbaar- en Hoger Beroepsonderwijs. Leerlingen konden kiezen voor een theoretische of een beroepsgerichte opleiding waarbij doorstroming van het ene naar het andere schooltype in principe mogelijk werd. De Mammoetwet werd in 1963 tot stand ge- bracht door minister Cals (1914-1971) van On- derwijs, Kunsten en Wetenschappen uit het kabinet-De Quay (1959-1963). Historisch Nieuwsblad >
Beatrix en de kunst Tussen 1968 en 1975 organiseerden Prinses Beatrix en Prins Claus (1926-2002) op hun woonkasteel Drakensteyn bij Lage Vuursche in de gemeente Baarn ontmoetingen met kunste- naars. Tijdens avondvullende bijeenkomsten spraken Beatrix en Claus met beeldend kunste- naars, musici en schrijvers over de heersende tijdgeest. VPRO Geschiedenis: Beatrix en de kunst >
Nieuwe Woonwagenwet In 1968 werd door minister Marga Klompé 1912- 1986 van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk de nieuwe Woonwagenwet tot stand ge- bracht. Alle kleine woonwagenkampen werden opgeheven en vervangen door vijftig grote, regionale kampen met eigen scholen, artsen en welzijnswerkers. VPRO Geschiedenis: Woonwagenbewoners >
Opkomst van de bio-industrie In de jaren zestig richtte de landbouwbouw en veeteelt zich steeds meer op schaalvergroting om een zo groot mogelijke productie te realise- ren, maar om dierenwelzijn bekommerde zich nauwelijks iemand. VPRO Geschiedenis: De bio-industrie >
Lou de Palingboer Op 23 maart 1968 overleed Lou de Palingboer in Agimont, België. Vanaf 1950 was De Palingboer een opzienbarende prediker die als Christus op aarde de mensheid wilde redden. VPRO Geschiedenis: De God die Lou heette >
Elly en Rikkert Elly en Rikkert Zuiderveld waren eind jaren zes- tig twee populaire troubadours en een voor- beeld voor de hippiegeneratie die streefde naar een schonere en humanere samenleving. In de jaren tachtig ging het stel in de Heer en zongen ze religieuze liedjes voor de Evangelische Om- roep. VPRO Geschiedenis: Elly en Rikkert >
Bijlmermeer In 1968 krijgen de eerste bewoners van de nieuwbouwwijk Bijlmermeer bij Amsterdam de sleutel van hun flatwoning uitgereikt. Eind jaren vijftig was de verwachting dat Am- sterdam tegen het einde van de twintigste eeuw meer dan een miljoen inwoners zou hebben. Om al die mensen te kunnen huisvesten werd door de stedenbouwkundige Siegfried Nassuth in het poldergebied Bijlmermeer bij Amsterdam een woonwijk voor 110.000 bewoners gerealiseerd die wereldwijd een voorbeeld zou moeten worden voor het moderne wonen. Het liep alle- maal anders. Ondermeer vanwege de hoge huurprijs lieten de Amsterdamse middenstan- ders en welvarende arbeiders de nieuwbouwwijk links liggen en werd de wijk de daaropvolgende decennia een vestigingsplaats voor etnische minderheidsgroepen. Door drugsgebruik en cri- minaliteit kreeg de Bijlmer nationaal een slechte naam en verloerde de wijk. In de jaren negentig zorgden herstructureringsprogramma's voor een verbeterd woonklimaat. VPRO Geschiedenis: De Bijlmermeer >
Olympische Zomerspelen 1968 NOC*NSF: Mexico 1968 >
Eredivisie Voetbal In 1968 werd Ajax landskampioen voetbal. |
|||||||||||||||
Martin Luther King vermoord Op 04 april 1968 wordt In Memphis, Tennessee de zwarte dominee Martin Luther King (1929 - 1968), voorvechter voor rassengelijkheid in de Verenigde Staten van Amerika, door de blanke scherpschutter James Earl Ray (1929 - 1998) doodgeschoten. In 1964 ontving Martin Luther King de Nobelprijs voor de vrede voor zijn onvoorwaardelijke inzet in zijn streven naar gelijke burgerrechten. VPRO Geschiedenis: Martin Luther King >
De Praagse lente De Praagse Lente is de periode van januari tot augustus 1968 waarin Alexander Dubcek (1921 - 1992) een poging onderneemt om het communisme in Tsjecho Slowakije te hervorm- en. In 1968 was Tsjecho-Slowakije een ongedeelde communistische satellietstaat van de Sovjet Unie. Alexander Dubcek, de nieuwe leider van de Communistische Partij KSC wilde, tot onge- noegen van de Sovjet-Unie, een gematigder communistische koers varen. In juni 1968 werden in ‘het manifest van 2000 woorden' de misstanden in Tsjecho-Slowakije aan de kaak gesteld, maar de Sovjet-Unie die bang was voor een opstand, besloot orde op zaken te stellen door militair in te grijpen. Op 19 januari 1969 stak de student Jan Palach (1948 - 1969) zich- zelf in Praag in brand uit protest tegen het in de kiem smoren van democratische hervormingen en overleed drie dagen later aan zijn ver- wondingen. Alexander Dubcek werd in april 1969 door de Sovjet Unie afgezet en vervangen door Gustáv Husák die overging tot zuivering van de Communistische Partij. Eerder inge- voerde hervormingen werden teruggedraaid. VPRO Andere Tijden: De Praagse lente >
Jan Janssen wint de Tour
Nova: Jan Janssen wint de Tour >
Robert Kennedy vermoord Op 05 juni 1968 werd de democraat Robert Kennedy (1925-1968) in Los Angeles tijdens een interview van dichtbij neergeschoten door de Jordaniër Sirhan Sirhan. Robert Kennedy, broer van de in vermoorde president John F. Kennedy (1917-1963), overleed een dag later aan zijn verwondingen. Wiki: Robert Kennedy >
Raket naar de maan Op 21 december 1968 werd de Apollo 8 met aan boord de astronauten Borman, Lovell en Anders gelanceerd. Voor de eerste keer vlogen er men- sen naar de maan en weer terug met als doel het testen van apparatuur en bemanning voor de komende maanlandingen. NASA: het Apollo Programma (Engelstalig) >
Tet-offensief Op 30 januari 1968 begint het communistische Noord-Vietnam (Vietcong) met een grootschalige aanval op het door de Amerikanen gesteunde Zuid-Vietnam. De aanval van de Vietcong werd ingezet op de Vietnamese feestdag Tet, het begin van het nieuwe maanjaar. Ondanks enorme verliezen waren de Vietcong de morele winnaars van het Tet-offensief omdat de zich superieur wanende Amerikanen, die meer dan 500.000 soldaten in Zuid-Vietnam hadden gestationeerd, een dermate grootschalige aanval door de Vietcong niet voor mogelijk hadden gehouden. Bij de Amerikaanse legerleiding drong het besef door dat een overwinning in Vietnam wel eens heel moeilijk zou kunnen worden en ook in het thuisland geloofden steeds minder Amerikanen in een overwinning. VPRO Geschiedenis: De Vietnamoorlog >Wiki: Vietnamoorlog >
Kees van Dongen Op 28 mei 1968 is de Nederlandse beeldend kunstenaar Kees van Dongen (1877-1968) overleden. Van Dongen schilderde aan het begin van de twintigste eeuw net als zijn tijdgenoot Henri Matisse met pure onvermengde kleuren. Deze expressieve manier van schilderden wordt Fauvisme genoemd. Van Dongen werd later bekend om zijn portretten van ondermeer Brigitte Bardot. Wiki: Kees van Dongen >
Hongkong Griep In 1968 eiste de Hongkonggriep wereldwijd 750.000 doden. VPRO Geschiedenis: In de ban van de griep >
Voedseldroppings boven Biafra Tussen 1967 en 1970 voert de oostelijke provin- cie Biafra een onafhankelijkheidsoorlog tegen het moederland Nigeria. Deze onafhankelijkheidsstrijd veroorzaakte in 1968 een hongersnood onder de bevolking van Biafra die wereldwijd de aandacht trok en het was de eerste keer in de geschiedenis dat mensen via de televisie getuigen waren van de grootschalige negatieve gevolgen van een oor- log. Overal in de wereld ontstonden hulpacties en in Nederland werd zestien miljoen gulden op- gehaald. De vliegtuigmaatschappij Transavia en enkele Nederlandse piloten waren betrokken bij nachtelijke voedseldroppings. Andere Tijden: J.C. Airlines >
|
|||||||||||||||||
|
Muziek in 1968 (alfabetisch) Deze lijst bestaat uit liedjes die dit jaar of op album of als single uitgebracht zijn. De aangekruiste liedjes worden verzameld in de rubriek: muziekfavorieten > Aretha Franklin - I Say a Little Prayer Albumkeuze van 1968 (alfabetisch) Albert King - Live Wire/Blues Power De nummer 1-hits van de Nederlandse top 40 in 1968 (alfabetisch) Barry Ryan - Eloise
Film in 1968 (alfabetisch) 2001: A Space Odyssey - Stanley Kubrick > |
||||||||||||||||
